Van U is de aarde Cursus A

Cursus in het kort:
Nieuw Hydepark, Doorn
2 ECTS
Cursus in het kort:
Cursuscode
D212222
Locatie
Nieuw Hydepark, Doorn
ECTS
2 ECTS
Docenten
Dr. E.A. Postma,
Dr. Mirella C.M. Klomp,
Dr. F. Stark,
Prof. dr. T. Tromp,
Dr. G.J. van Klinken
Kosten
€ 720
Max. aantal deelnemers
20
Datum
Datum nog niet bekend

Theologie en de aarde - snuffelen aan oppervlakte

In deze (inleidende) tweedaagse cursus doordenken we ‘het gelaat van de aarde’ die we bewonen en bewerken theologisch, met het oog op het liturgisch, homiletisch en diaconaal handelen van de gemeente. Dat doen we aan de hand van bestudeerde literatuur, bespreking daarvan en gesprek daarover, en door hoor-werkcolleges vanuit verschillende disciplinaire perspectieven.

De natuur en de kosmos hebben in vrijwel alle perioden van de menselijke geschiedenis in religies een rol van betekenis gespeeld. In het christelijk geloof is dat niet anders: al eeuwenlang wordt gesproken over de aarde als Gods schepping en de natuur als en plaats waar God zich openbaart. In theologische begrippen zoals rentmeesterschap en incarnatie hebben theologen proberen te vangen dat eerbied voor de schepping een basishouding is voor de manier waarop mensen de aarde bewonen en bewerken.

Nu wereldwijd met zorg gesproken wordt over klimaatproblemen en ecologische crisis, rijst de vraag of er niet een nieuwe theologische doordenking nodig is om ons adequaat te kunnen verhouden tot de aarde. Die vraag krijgt in kerkelijke gemeenschappen verschillende antwoorden. Het gesprek hierover in de gemeente blijkt vaak lastig te zijn. Tegelijkertijd: je hoort bij elkaar, en juist vanwege de gedeelde ‘bedding’ biedt onbegrip ook kansen: een lokale gemeenschap is bij uitstek de plaats waar het gesprek over de grond waarop wij leven en werken gevoerd kan worden. Het zal nodig zijn om in de kerk elkaars taal te leren verstaan. Op de ene plaats zijn ‘groen’ en ‘duurzaam’ theologisch relevante begrippen, op de andere bieden noties als ‘de zonde’ en ‘het heil in Jezus Christus’ meer raakvlakken met het daar geleefde geloof. Alleen taal die lokaal gehoor vindt, vindt nieuwe toegangen tot een theologie die dichter op de aarde gebonden is.

Als het lukt om met elkaar over de vraagstukken rond aarde en klimaat in gesprek te komen vanuit overtuigingen over de waarde van Gods schepping, zal het misschien ook lukken om een theologie te ontwikkelen die wortelt in geloof en tegelijkertijd ‘met de poten in de klei staat’.

Deze cursus is onderdeel van het Cluster Van U is de aarde: twee cursussen voor predikanten en hbo-theologen die theologisch willen reflecteren op de aarde, de grond, en het klimaat in de 21e eeuw, en het gesprek daarover in de gemeente geïnformeerd willen voeren.

  • Doel

    Na afloop van deze cursus hebben deelnemers:

    • een begin gemaakt met het herinterpreteren van theologie, theologische teksten en praktijken vanuit de actuele context van een aarde die zucht onder de wijze waarop mensen haar bewonen en bewerken;
    • hun kennis vergroot van de (historisch) innige relatie tussen religie en natuur en kosmologie;
    • hun vaardigheden vergroot om in liturgische, homiletische, en diaconale praktijken met deze thematiek om te gaan;
    • hun eigen theologische vragen geformuleerd ten aanzien van de relatie tussen God, de aarde en al wat daar leeft en de menselijke omgang daarmee, en concrete doelen geformuleerd om met deze thematiek in de lokale gemeente/op de eigen plaats verder aan de slag te gaan.
  • Competenties

    • Hermeneutische competentie
    • Verbindende, represtentatieve en missionaire bekwaamheid (intermediair)
    • Homiletische, liturgische en didactische bekwaamheid (voorganger)
  • Doelgroep

    Predikanten en hbo-theologen die theologisch willen reflecteren op de aarde, de grond, en het klimaat in de 21e eeuw en het gesprek daarover in de gemeente geïnformeerd willen voeren.

  • Voorbereiding

    • Intakeformulier invullen
    • Literatuur bestuderen en een kritische bespreking van een deel van de literatuur voorbereiden
  • Opzet

    Dag 1    Verkenning  

    • 10u                       Welkom, kennismaking
    •                               Literatuurbespreking met elkaar
    • 12.30u                 Lunchpauze
    • 14.00u                 Vervolg programma
    • 16.00u                 Excursie Landgoed Kraaybeekerhof (Driebergen) met rondleiding door de tuinders
    • 18.00u                 Maaltijd              
    • 19.15u                 Vervolg programma programma
    • 21.15u                 Viering in de kapel

    Dag 2    Disciplinaire perspectieven op de thematiek, plenair en verwerking groepen

    • 8.45u                   Viering in de kapel
    • 9.15u                   Historisch perspectief: de rol van natuur in religie (Gert van Klinken) | Empirisch-theologisch perspectief: boeren over de taal van de aarde (Mirella Klomp)
    • 12.30u                 Lunch
    • 13.30u                 Liturgisch perspectief: vrucht van de aarde, werk van mensenhanden: gaven in de eredienst  (Eward Postma) | Homiletisch perspectief: preken over de grond (Ciska Stark) | Diaconaal perspectief: solidariteit met de mensen én de aarde (Thijs Tromp)
    • 17.30u                 Maaltijd
    • 18.30u                 Terugblik en afsluiting
    • 19.30u                 Afscheid
  • Toetsing

    Deelnemers schrijven na afloop een procesnota waarin ze hun leerproces beschrijven, daarin de literatuur verwerken en concrete doelen formuleren om met deze thematiek in de lokale gemeente/op de eigen plaats verder aan de slag te gaan.

  • Literatuur

    Deelnemers maken een eigen selectie van 300 pagina’s uit onderstaande literatuurlijst:

    • Joris van Eijnatten en Fred van Lieburg, Nederlandse religiegeschiedenis (deel 1: Mythische geografie, 80pp.), Uitgeverij Verloren 2006.
    • Trees van Montfoort, Groene Theologie (H2: Het andere wereldbeeld van de Bijbel, 90pp.), Skandalon 2019.
    • Bruno Latour, Ecological Mutation and Christian Cosmology. A lecture for the International Congress of the European Society for Catholic Theology, Osnabrück, August 2021. (11 pp.)
    • Mirella Klomp, “Role reversals in vivific food exchange. The intrinsic connection of liturgical and diaconal practices” (10pp.) (in progress);
    • Eva van Urk, “Wat heeft Dordrecht met Katowice te maken? Gereformeerde theologie en klimaatverandering”Theologia Reformata62(2), 115-134 (20 pp.).
    • Michiel Korthals, Goed eten. Filosofie van voeding en landbouw. Uitgeverij Vantilt 2018, 9-125; 321-360 (158 pp.)
    • Leah D. Schade, Creation-Crisis Preaching. Ecology, Theology and the Pulpit. St Louis 2015 Chalice Press, 38-62 (25 pp.)
    • … (het staat potentiele deelnemers vrij nog andere literatuursuggesties aan te dragen, de definitieve literatuurlijst is vanaf 6 weken voor aanvang van de cursus beschikbaar)
  • Studiebelasting

    De studiebelasting bedraagt 2 EC = 56 uur, globaal als volgt opgebouwd:

    • Tweedaagse Nieuw Hydepark, incl. schriftelijke intake 18 uur
    • Literatuurstudie ter voorbereiding op de tweedaagse (300 pp.) 33 uur
    • Toetsing 5 uur
  • Data en locatie

    Tweedaagse cursus met overnachting
    Locatie: Hydepark, Doorn

    De data voor 2023 zijn nog niet bekend

  • Inschrijven

    Aanmelden:
    De cursus van 2022 is afgerond.  De data voor 2023 zijn nog niet bekend. Indien u belangstelling heeft voor een volgende cursus stuurt u dan een bericht aan kenniscentrum.voor.theologie@pthu.nl. U wordt dan op de belangstellendenlijst opgenomen.

    Bij annuleren:
    Onze annuleringsregeling vindt u op de pagina Overige informatie en voorwaarden

  • Kosten

    De kosten voor de tweedaagse bedragen € 720.

    Voor predikanten en kerkelijk werkers die nog 2 punten hebben in het kader van het aangestuurde deel van de PE wordt deze cursus volledig door de kerk betaald. 

  • Docenten

    Dr. Gert van Klinken, Dr. Mirella Klomp, Dr. Eward Postma, Dr. Ciska Stark, Prof. dr. Thijs Tromp

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.