Het Nieuwe Testament met Joodse Toelichtingen

Kennismaking met NTJT en kritisch lezen van NT teksten
Na afloop van de cursus:

• Herken je stereotiepe uitingen over Joden.
• Begrijp je de contexten in het NT waarin bepaalde teksten ontstaan zijn.
• Is je vermogen om antwoord te geven op moeilijke vragen over Jodendom en Joden met betrekking tot de Bijbel en zijn interpretatiegeschiedenis vegroot.

Predikanten en andere geinteresseerden. In deze tijd krijgen predikanten en anderen meer dan ooit vragen over anti-Joodse teksten in het NT en worden ze geconfronteerd met uitspraken over Joden die zogenaamd gebaseerd zouden zijn op het NT. Het NTJT is een waardevol nieuw naslagwerk dat we op deze manier onder de aandacht willen brengen.

• Hermeneutische competentie. Het vermogen om methodisch, bereflecteerd en vernieuwend teksten uit het NT waarin Joden worden genoemd in hun contexten en wisselwerkingen te lezen, te interpreteren, te verstaan en te vertolken en zichzelf hierbij te laten lezen, interpreteren, verstaan en vertolken.
• Academische bekwaamheid. Het vermogen om zelfstandig exegese te beoefenen, en verantwoording af te leggen van eigen interpretaties, en daarmee een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de protestantse theologiebeoefening.
• Disciplinaire bekwaamheid. Het vermogen om wetenschappelijk onderzoek in het theologische onderzoeksgebieden van Sources, in het bijzonder NT studies.
• Representatieve bekwaamheid. Het vermogen om a. als vertegenwoordiger van Evangelie en (protestantse) kerk, van een levensbeschouwelijke organisatie of van de theologie te fungeren in een kerkelijke, seculiere en/of multireligieuze context; en b. om te gaan met de verwachtingen die er dienaangaande leven ten aanzien van de eigen persoon als ambtsdrager, met name als het gaat over de relatie tussen Joden en Christenen.
• Personale bekwaamheid. Het vermogen om a. op reflectieve wijze om te gaan met de eigen biografie, de eigen geloofsidentiteit en –praxis, en het eigen gedrag; b. met innerlijke ruimte de ontmoeting met een (vreemde) ander aan te gaan. Met name waar het gaat om de eigen (voor)oordelen over Joden.

Opzet

Door het samenvallen van deze cursus met de studiedag over het boek “Echo’s van het Goede Nieuws” van Geurt-Henk van Kooten, waar ook met verschillende collega’s van de PThU nagedacht wordt over de verhouding van Jezus tot zijn Joodse context, is de opzet van de cursus gewijzigd. De combinatie van het boek van Van Kooten en het NTJT is interessant en relevant en geeft stof tot vergelijken, toepassen en reflectie. Daarom is de opzet nu: 

Je volgt de studiedag “Echo’s van het Goede Nieuws” op 28 september met speciale aandacht voor de manier waarop daar de Joodse en Hellenistische achtergronden worden geadresseerd. Na afloop van beide sessies verwerk je dit in de eindopdracht. Als deelnemer aan de cursus Nieuwe Testament met Joodse Toelichtingen ben je automatisch aangemeld voor de studiedag. Het verdient aanbeveling het boek vooraf (gedeeltelijk) te lezen. Op 5 oktober ga je dieper in op de perspectieven die het NTJT biedt op een aantal teksten en brengt dat in gesprek met de perspectieven die tijdens de studiedag aan bod zijn gekomen.

Dag 1
28 september

• Deelnemen aan de studiedag “Echo’s van het Goede Nieuws”
  Tijdens de studiedag focus je op de volgende vraag:
  “Kan je het NT het beste verklaren met Hellenistische (1) of Joodse (2) categorieën, tegen een Hellenistische of Joodse achtergrond, of is dit valse tegenstelling?”
• Je bent gespitst op alle momenten/lezingen waar dit aan bod komt; maak daarvan aantekeningen en noteer ook de namen van de sprekers.

Dag 2
5 oktober

• We bespreken teksten uit het NT aan de hand van het NTJT, met uitdrukkelijke aandacht voor de verklarende noten, kaders en essays.
• Je wordt geacht een exemplaar van het NTJT (de Nederlandse versie) bij je te hebben. Je kan dit eventueel lenen in een bibliotheek.

Voorbereiding:

De volgende bijbelteksten worden in de cursus besproken, met de bijbehorende noten + de kaders met uitleg bij deze teksten in het NTJT

Teksten + kaders met uitleg:

• Mt 27:25 met noten + p 72 kader
• Joh 8:37-44 + p. 218-19 kaders
•  Joh 20:19 met noten
• Rom 11: 25-32 + kaders p. 344-45
• Gal 4 :21-31 + noten
• 1 Tes 2:14-16 + kader p. 466
• Openb 2:9 + kader p. 600

Daarnaast zijn de volgende Inleidingen en Essays relevant:

• Inleiding Johannesevangelie door Adele Reinhartz p. 188-194 (verplicht lezen)
• Check de inhoudstafel op p. VII-X en het alfabetisch overzicht van kaderteksten en essays p. xxiv – xxvii en lees zo mogelijk een aantal relevante essays.
• Aanrader: Essay over Luther door Walter Homolka (885)

Literatuur

In de cursus wordt gebruik gemaakt van het  Nieuwe Testament met Joodse toelichtingen,Amy-Jill Levine, Marc Zvi Brettler, oktober 2024. je wordt geacht over een exemplaar te beschikken.  

2 ECTS: 56 uur

Voorbereiding/literatuur: 10 uur
Aantal uren bijeenkomst: 16 uur
Uren voor eindopdracht/paper: 30 uur

De cursus wordt afgesloten met een paper (max 1500 woorden) met exegese over een gekozen passage uit het NT waarbij het NTJT naast andere literatuur wordt gebruikt. Op het einde (binnen de 1500 woorden) voeg je twee reflecties toe over de volgende vragen:

1. Hoe kan deze studie in de praktijk van de predikant of andere deelnemer worden ingezet (preek, leerhuis, gesprek etc.)?
2. Wat win of verlies je met speciale/uitsluitende aandacht voor een van beide ‘polen’ (Joodse en Hellenistische) van de religieus-culturele achtergrond van het NT?

Deze opdracht moet worden ingeleverd vóór 31 oktober bij de docenten via Blackboard. De omgeving hiervoor wordt aangemaakt.

Dr. J.L.H. (Jan) Krans Krans, UD Nieuwe Testament aan de PThU
Prof. dr. G.M.G. (Lieve) Teugels, Hoogleraar Jodendom aan de PThU

De cursuskosten bedragen € 730.

Voor predikanten en kerkelijk werkers die nog (minimaal) 2 punten hebben in het kader van het aangestuurde deel van de PE wordt deze cursus door de Landelijke Kerk (PKN) vergoed.

Je ontvangt zelf een factuur van ons voor deze cursus. Als je binnen je PE-budget nog recht hebt op vergoeding, dan kun je de kosten van de cursus geheel of gedeeltelijk declareren bij de Landelijke Kerk (PKN) (zo nodig ook vóór betaling). Het declaratieformulier vind je op de website van de PKN, evenals meer uitleg over je budget en de regeling. De informatie en de link naar het formulier staan daar onder de kop ‘Voortgezette nascholing - studiekosten aangestuurd aanbod’.

Aanmelden voor de cursus kan tot 1 september via de Inschrijfbutton bovenaan de pagina. 

NB: Met je cursusaanmelding ben je automatisch ook aangemeld als deelnemer aan de studiedag op 28 september.

Cursus 2026
maandag 28 september: Janskerk, Janskerkhof 26 Utrecht.
maandag 5 oktober: PThU, Jansdam 14, Utrecht

Tijd:
10.00 - 16.30