Home/actueel/PThU nieuws/Interimpastor: werk op het scherpst van de snede
7 maart 2019

Interimpastor: werk op het scherpst van de snede

Dynamisch en bevredigend – dat is het werk van een interimpastor. Omdat steeds meer kerkelijke gemeenten de hulp van zo’n interimmer inroepen, start de PThU in september voor de zesde keer met een basisopleiding tot interimpastor, waaraan maximaal zestien predikanten en kerkelijk werkers kunnen meedoen. Nadine van Hierden, die de opleiding samen met Henk van den Bosch verzorgt, legt uit wat de bedoeling is.

Wanneer doet een gemeente een beroep op een interimpastor? 

‘Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Het kan zijn dat er een conflict in de gemeente is of is geweest; bijvoorbeeld rond een predikant, een fusie of de sluiting van een kerkgebouw. Een andere mogelijkheid is dat een gemeente heel lang dezelfde voorganger heeft gehad, misschien wel 25 jaar. Dan wil zo’n gemeente eerst een plaatsbepaling doen: wie zijn we en waar willen we naar toe? Wat ook voorkomt is dat een interimpastor als rouwbegeleider fungeert, ook weer rond het vertrek van een beeldbepalende predikant of een kerksluiting. En ten slotte kan het ook zijn dat een gemeente het over een andere boeg wil gooien en daarbij een tijdje intensieve begeleiding zoekt. Dan kun je bijvoorbeeld denken aan pionierswerk: het bereiken van een doelgroep die niet in de kerk komt, of een nieuwe verbinding zoeken met de samenleving om je heen. Vaak is het ook een combinatie van twee of meer van deze redenen.’

Is een interimpredikant een soort crisismanager? 

‘Dat is een beetje een karikatuur. Als interimpredikant ben je niet iemand die een plan dropt, de boel fikst en er dan weer vandoor gaat. Je werkt in opdracht van de kerkenraad en je bent voluit deel van het geestelijk leven in de gemeente. Daarmee bedoel ik niet dat je iedere zondag voorgaat of al het reguliere pastoraat verzorgt, maar dat je werkt vanuit een houding van geloof en vertrouwen. Je verdiept je in de geschiedenis en de context van de gemeente en je gebruikt je analyse om te werken aan vernieuwing of herstel. Je helpt de gemeente om zichzelf te leren veranderen.’

En als dat gelukt is, ga je weer weg? 

‘Ja. Een interimklus in een gemeente duurt soms een paar maanden en maximaal twee jaar. Dat is essentieel. Als interimmer weet je: over zoveel tijd zit mijn taak erop. En de gemeente weet dat ook. Dat levert een vrijheid van spreken en samen optrekken op, die in de verhouding tussen de gemeente en een reguliere predikant niet zo bestaat.’

Werk je fulltime in zo’n gemeente? 

‘Meestal niet. Sommige interimpredikanten doen dit een dag in de week, dus naast het werk in hun eigen gemeente. Anderen doen twee of drie verschillende klussen tegelijkertijd. Het gebeurt ook dat predikanten een paar jaar interimwerk doen, en dan weer voor een eigen gemeente kiezen. Je moet je ook niet voorstellen dat je in zo’n gemeente gaat wonen. Hoogstens zul je, als je ver weg woont, af en toe een nachtje overblijven.’

Wat is het belangrijkste dat je leert bij deze tweejarige opleiding? 

‘Predikanten zijn nog wel eens geneigd om te beginnen met te zeggen wat ze er zelf van vinden, maar in dit werk is het belangrijk om dat oordeel uit te stellen. Mijn voorganger Jodien van Ark zei altijd: de interimopleiding is een oefening in leren kijken, kijken, kijken en dan pas oordelen. Je bent dienstbaar aan het proces dat in de gemeente speelt. Natuurlijk geef je ook af en toe je mening, maar je bent er vooral om mensen te helpen zichzelf en elkaar te verstaan. Je leert procesmatig kijken, maar zonder je theologische bagage achter je te laten.’

Heb je deze opleiding nodig om interimpredikant te kunnen worden?  

‘Het is geen beschermde titel, maar vrijwel alle interimpredikanten in dienst van de Protestantse Kerk hebben de certificering gehaald. En van In Between, de belangenorganisatie van interimpredikanten, kun je in principe alleen lid worden als je deze opleiding hebt afgerond.’

Kan iedere predikant en kerkelijk werker zich aanmelden?

‘Jazeker. Maar aanmelding is nog geen garantie voor deelname. Er vindt altijd een intakegesprek plaats: passen jouw vraag en ons aanbod bij elkaar, kunnen wij elkaar versterken? En vergis je niet: we vragen behoorlijk wat van deelnemers. Je wordt opgeleid om te werken op de meest uitdagende plekken – anders is daar daar geen interimpastor nodig. Je moet in spannende situaties en op het scherpst van de snede willen werken – en daar ook plezier aan beleven.’

Het is prettig als een predikant en een gemeente qua kerkelijke ligging op elkaar aansluiten. Geldt dat voor een interimpredikant ook?

‘Misschien net iets minder. Natuurlijk heb je ook als interimpastor je theologische en spirituele eigenheid. Maar we leiden je zo op dat je in principe in iedere gemeente aan de slag kunt.’

Dit interview verscheen ook in PThUnie van maart 2019. Aanmelden voor de opleiding kan nog tot 31 mei 2019.