Home/actueel/PThU nieuws/19 september: Hollands Next Rolmodel: Seminar over morele voorbeelden
5 september 2017

19 september: Hollands Next Rolmodel: Seminar over morele voorbeelden

Op dinsdag 19 september 2017 organiseert het netwerk ‘Werken met deugden’ in samenwerking met de Protestantse Theologische Universiteit, Fontys Lerarenopleiding Tilburg en de Radboud Universiteit ‘Hollands next rolmodel’, een seminar over morele voorbeelden, in Amsterdam.


Wanneer: dinsdag 19 september 2017, 13.15 uur

Waar: PThU Filmzaal, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam (eerste verdieping Hoofdgebouw Vrije Universiteit)

Aanmelden: via onderstaand formulier 

Kosten: € 15,- (studenten gratis)

Over het seminar

Voor wie beroepsmatig bezig is met de ontwikkeling van anderen is de voorbeeldfunctie fundamenteel. Maar niet gemakkelijk. Waarvan precies wil je een voorbeeld zijn? Is iedereen op zijn eigen wijze rolmodel of kunnen alleen helden en heiligen het zijn? Hoe leer je van voorbeeldfiguren? Met dit thema gaan we aan de slag op het vierde jaarlijkse seminar van het netwerk ‘Werken met deugden’.

Programma

13:15 Opening

13:30 Lezing: Paul van Tongeren ‘De ambigue rol van voorbeelden in morele vorming’

14:00 Gesprek over voorbeeldfunctie met Jan Terlouw

15:00 Twee workshoprondes met praktische oefeningen  

16:45 Netwerkborrel

Workshops  

  • Het sprekende voorbeeld: een fenomenologische verkenning (interactieve schrijfworkshop)

Geert Bors en Maartje Janssens, Nederlands Instituut voor Onderwijs- en Opvoedingszaken (NIVOZ)

Herinner jij je een voorval met een favoriete leermeester, dat vormend geweest is voor jouw visie op leven en werk? Wat was een moment dat jij ervoer een voorbeeld te zijn? Kun je nog wakker worden van een moment dat je juist tekortschoot? Aan de hand van de fenomenologie, een filosofische methode die zoekt naar de betekenis van verschijnselen zoals die zich aan ons voordoen in de directe ervaring, gaan we op zoek naar sprekende situaties waarin de morele voorbeeldfunctie zich toont. Na een korte introductie tot een ‘fenomenologie van de praktijk’ in werkvelden als het onderwijs en de zorg, gaan we een ‘lived experience description’ maken en bespreken. Kom in verwondering.

  • Rolmodellen in romans (interactieve workshop)

Wouter Sanderse, Fontys Hogescholen

Morele voorbeelden treffen we niet alleen aan in onze leefomgeving, maar ook in romans. Sommigen personages volgen overwegend het goede pad, anderen willen graag een eervol leven leiden, maar maken toch steeds slechte keuzes. Er zijn sympathieke schurken en doorgewinterde slechteriken. Na een korte inleiding, bespreken we in deze workshop eerst elkaars favoriete (jeugd)boeken en zoomen we in op de (on)deugden van de hoofdpersoon. Vervolgens verhelderen we onze eigen deugden via de methode van het ‘deugdenmuurtje’, en kijken we, tenslotte, wat we van de rolmodellen in romans kunnen leren.

  • Kierkegaard en het navolgen van voorbeelden (close reading)

Pieter Vos, Protestantse Theologische Universiteit

In de loop van de tijd hebben allerlei figuren als moreel voorbeeld gefungeerd, zoals helden en heiligen. In de christelijke traditie treffen we ook het motief van de ‘navolging van Christus’ (imitatio Christi) aan. Dit motief is door de Deense filosoof Søren Kierkegaard opgepakt in zijn boek Oefening in christendom (pseudoniem: Anti-Climacus). Hij zet navolging kritisch in tegen het gevestigde christendom van zijn tijd en onderscheidt het nadrukkelijk van bewondering. In deze workshop lezen we passages uit dit boek, met als doel meer inzicht te krijgen in wat het betekent een voorbeeldig persoon na te volgen. Kierkegaard heeft daarop een rijk ontwikkelde visie die niet alleen betekenisvol is in een specifiek christelijk kader.

  • Voorbeeldigheid en afgunst (interactieve workshop)

Rob Compaijen, postdoc onderzoeker PThU Amsterdam

Voor onze morele vorming zijn voorbeeldige mensen belangrijk. Doorgaans bewonderen we hen om wie ze zijn en (hoe ze doen) wat ze doen. Maar zoals we maar al te goed weten, kunnen we ook door jaloezie of afgunst bevangen worden. De confrontatie met iemand die excelleert, wordt dan juist een pijnlijke ervaring waarin we bepaald worden bij onze onvolkomenheden. In deze workshop gaan we met elkaar in gesprek over jaloezie of afgunst ten aanzien van voorbeeldige mensen. We denken samen na over wat afgunst precies is, in welke situaties ze veelal ontstaat, of ze morele vorming in de weg staat en, zo ja, hoe we haar kunnen vermijden.

  • Voor-waardelijk voorbeeldig: een narratieve waardenoriëntatie

Edwin van der Zande, promovendus Lectoraat Normatieve Professionalisering, Hogeschool Utrecht

Hoe ben je een voorbeeld voor de ander? Wat spreekt je aan in het voorbeeld van een collega? Waarom strookt volgens jou iemands waarde niet met het getoonde gedrag? Om in deze grote vragen meer inzicht te krijgen zoomen we in op ons levensbeschouwelijk verhaal. In dit narratief zijn verschillende waarden bepalend voor de werking van de voorbeeldfunctie. Zo gaan waarden veelal onbewust vooraf aan het gedrag dat we vertonen. In deze workshop onderzoeken we door introspectie en dialoog welke persoonlijke en professionele waarden voor ons belangrijk zijn. We brengen deze waarden met elkaar in verband en we oriënteren onszelf op hun betekenis voor de persoonlijke en professionele voorbeeldfunctie.

  • De voorbeeldfunctie, een stappenplan

Marcel Becker, Universitair docent ethiek, Radboud Universiteit Nijmegen

In de ethiek bestaan vele gespreksmodellen en stappenplannen, die mensen helpen bij het vinden van een oplossing voor een ethisch probleem. Er bestaat ook een stappenplan waarin de voorbeeldfunctie centraal staat. Deze is door Paul van Tongeren en Marcel Becker ontwikkeld vanuit de DVD 'Integriteit deugt'. Door uit te gaan van morele voorbeelden kom je tot een verantwoorde keuze.

In de workshop gaan we met dit stappenplan aan de slag. We zullen met name ontdekken waarin de voorbeeldfunctie verschilt van imitatie.

  • Iedereen een fiets met goede VELGEN: rolemodelling in de praktijk.

Marieke Molle, Fontys Lerarenopleiding Tilburg

En als je dan weet waarvan je een voorbeeld wil zijn, hóe breng je dat vervolgens in de praktijk? Het VELG-model helpt je een antwoord op die vraag te vinden. Het model vindt zijn oorsprong in de lerarenopleidingen, waar modelling een belangrijk aspect van het opleidingsdidactisch concept is. Immers, studenten aan de lerarenopleiding kijken bij hun hbo-docenten af, hoe je dat doet, goed lesgeven en met leerlingen omgaan. Het VELG-model helpt professionals om hun handelen te expliciteren en tijdens de workshop ‘Iedereen een fiets met goede velgen’ krijg je praktische handvatten om morele rolemodelling in je eigen praktijk vorm te geven

  • Zelf de verandering zijn – de morele voorbeeldfunctie van een leider

Wilma van Esch, zelfstandig begeleider

Visies en missies worden beschreven in prachtige woorden, op geduldig papier of mooie websites. Lukt het jou die visie te doorleven, voor te leven? Moreel leiderschap veronderstelt congruentie: Niet alleen met mooie woorden spreken, maar vooral de bijbehorende daden en gedrag laten zien. Het 'goede' doen, voor en met je team. Dat is lang niet altijd vanzelfsprekend. In deze workshop gaan we dieper in op de morele dilemma's vanuit leiderschap die je in jouw praktijk tegenkomt en reflecteren hierop vanuit meerdere perspectieven. Met een spiegel, gezonde humor en een stevig moreel kompas.

Informatie en registratie

Voor deelname aan het seminar wordt een bijdrage van € 15,- gevraagd.  

Contactpersoon voor het seminar is Pieter Vos.