Home/Nascholing/Cursusaanbod 2019-2020/Combi cursus Tussen Hooglied en #MeToo & Religieuze autoriteit
Cursuscode:
D192009 & D192011
ECTS:
2
Docenten:
Prof. dr. Heleen Zorgdrager & dr. Anne-Claire Mulder
Kosten:
€ 583,-
Max aantal deelnemers:
20
Onderzoeksgroep:
B, P
Wanneer
2 & 16 juni 2020 (onder voorbehoud)
Deadline inschrijving:
22 apr 2020

Tussen Hooglied en #MeToo & Religieuze autoriteit en gender

-2 CURSUSSEN SAMENGEVOEGD-

CURSUSDATA:

Dinsdag 2 juni '20 en dinsdag 16 juni '20, PThU Amsterdam (onder voorbehoud)


Beschrijving Tussen Hooglied en #MeToo

Naar een publieke en persoonlijke theologie van seksualiteit 

Mensen hebben mensen nodig. We verlangen naar liefde en intimiteit. Liefde uit zich ook in onze seksualiteit: we beminnen een ander met ons lichaam. Een spannende zaak. De Bijbel wist het al: seksualiteit is een vuur waaraan je je kan warmen maar ook branden. De pijnlijke ervaringen van mensen zijn momenteel volop aan de orde, zoals in de #MeToo beweging en schandalen binnen de kerk. Maar er speelt meer op het gebied van relaties en seksualiteit. Hoe geef je vorm aan liefde in tijden van Tinder? Wat betekent het dat steeds meer mensen als single leven? Wat te denken van de groeiende diversiteit aan relatiemodellen waarin mensen leven (en echt niet alleen jongeren)? Hoe kunnen we mensen beter bijstaan in hun verlangen naar een vervullende relatie of hun gemis daaraan?

 In deze cursus word je aangesproken op je publieke en pastorale rol als voorganger in het doordenken van vragen die leven in de kerk en in de cultuur. Deze cursus helpt je om je bijdrage als theoloog meer helder te krijgen, door reflectie op de persoonlijke dimensies van seksualiteit en relaties, en door kennismaking met verschillende theologische visies. Je wordt gesterkt om over het delicate thema van seksualiteit de communicatie aan te gaan zowel binnen als buiten de kerk. Leidend is het beeld van een voorganger die contextueel theologisch bij de tijd is, het gesprek kan aangaan en mensen helpt om een eigen oriëntatie te vinden.

We beginnen met een multimediale verkenning van het culturele landschap. Hier vallen de namen van Esther Perel, Dirk De Wachter, Paul Verhaeghe, Heleen van Royen en hun boeken en tv-optredens. Zij lijken voor velen lichtende bakens te zijn in het mistige gebied van moderne relaties. Hoe zou dat komen? Hoe zou je als theoloog het gesprek met hen aangaan?

Een selectie van nieuwere theologische visies op seksualiteit zal voldoende stof bieden voor verdere reflectie en discussie. We relateren het aan eigen biografie en spiritualiteit, en aan de praktijk en rol van predikant zijn. In opdrachten wordt gewerkt aan vertaling naar de praktijken van liturgie, pastoraat en publiek spreken.

Doelstellingen

Na het volgen van deze cursus: 

  • hebben de deelnemers kennis van de hedendaagse sociaal-culturele context van relaties en seksualiteit
  • kunnen ze als theoloog vanuit een eigen positie en (geloofs)perspectief meedoen in het publieke debat;
  • zijn ze in staat leiding te geven aan het morele en spirituele gesprek over seksualiteit en relaties in de gemeente;
  • zijn ze in staat in hun functioneren als pastor aspecten of dimensies van seksualiteit, bij zichzelf of bij de ander, te herkennen en in professionele verantwoordelijkheid te hanteren.

Toetsing

De deelnemers schrijven een essay (van ongeveer 2.000 woorden) waarin ze een populaire cultuuruiting met betrekking tot seksualiteit en relatievorming (een roman, een tv-uitzending, een film, een cabaretvoorstelling, een populairwetenschappelijk boek anders dan theologie) in gesprek brengen met theologische bronnen, bijvoorbeeld met een van de gepresenteerde theologische visies. Het essay wordt geschreven voor eigen verdieping maar ook om ermee het gesprek met collega’s aan te gaan. 

Voor wie deze cursus als onderdeel van het hele cluster volgt geldt mogelijk een iets andere vorm van toetsing. Zie: Toetsing in een cluster.

Doelgroep

Predikanten en kerkelijk werkers die persoonlijk en beroepsmatig de vraag stellen wat, vrolijk voorbij de rol van zedenmeester, een theologisch verrijkend en bevrijdend perspectief zou kunnen zijn op seksualiteit.

Literatuur

  • Susannah Cornwall, Theology and Sexuality. (London: SCM Press, 2013).
  • Heleen Zorgdrager, Tussen Hooglied en #MeToo. Een publiek-theologische bijdrage aan het debat over seksualiteit, rede op de Dies Natalis van de PThU, 8 januari 2019.
  • Te downloaden via https://www.pthu.nl/actueel/nieuws/diesrede-8-januari-2019.pdf
  • Frank G. Bosman, God houdt van seks. Kleine theologie van de erotiek (Utrecht: Uitgeverij Kok, 2015).
  • Adrian Thatcher (ed.), The Oxford Handbook of Theology, Sexuality, and Gender (Oxford: Oxford University Press, 2015). Enkele hoofdstukken hieruit worden in pdf’s beschikbaar gesteld.


Beschrijving Religieuze autoriteit en gender

In de afgelopen 100 jaar zijn aloude autoriteitsverhoudingen en -opvattingen steeds meer gekritiseerd en onder druk gezet. Deze maatschappelijke ontwikkelingen hebben ook hun weerslag op religieuze autoriteit(en) in kerkelijke gemeenschappen. Deze ontwikkeling hangt samen met de overgang van een patriarchale naar een post-patriarchale samenleving. De traditionele autoriteitsverhoudingen waren immers uitdrukking van patriarchale gezagsverhoudingen, die door de veranderde genderverhoudingen in deze tijd niet meer opgaan. In deze cursus wordt de vraag naar autoriteit en autoriteitsverhoudingen gezamenlijk onderzocht aan de hand van vragen als:

  • Wie ken je gezag toe en waarom?
  • Aan wie wordt in jouw gemeente gezag toegekend?
  • Hoe zit het met je eigen gezag?
  • Welke betekenis heeft het 'religieuze' in deze processen?
  • Welke rol speelt ‘gender’ in deze processen.

Dit onderzoek wordt vervolgens in verband gebracht met sociaal-psychologische theorieën over leiderschap, die laten zien dat deze leider (v/m) beleefd wordt als iemand die de centrale waarden van de groep belichaamt en daardoor vertrouwen wekt.

De cursus is het product van het deelonderzoek ‘Wie ken jij gezag toe? Opvattingen over religieuze autoriteit onder predikanten en gemeenteleden.’ Dit onderzoek maakt deel uit van het grotere onderzoeksproject ‘Toeschrijvingsprocessen van religieuze autoriteit en de rol van gender daarin.’

Doelstelling:

Na het volgen van de cursus:

  • Hebt u kennisgenomen van manieren waarop autoriteitsverhoudingen in de afgelopen honderd jaar zijn veranderd en de rol van gender in dat proces.
  • Kunt u de manier waarop ‘gender’ in al zijn complexiteit een rol speelt in autoriteitsverhoudingen in de gemeente en in het eigen leiderschap herkennen.
  • Hebt u in kaart gebracht wanneer en/of waar ‘gender’ uw leiderschap positief beïnvloedt en wanneer het een negatieve rol speelt
  • Hebt u een strategie bedacht om de positieve momenten te vermeerderen. 

Competenties

In deze cursus zijn de hermeneutische, verbindende en agogische competenties aan de orde.

Toetsing

Na afloop schrijven de deelnemers een leerprocesnota (1000 woorden) waarin ze de aangeboden theorie verbinden met hun eigen praktijk en de leeropbrengst verwoorden.

Zie verder: toetsing cluster

Doelgroep

Predikanten en kerkelijk werkers.

Literatuur

  • Jackson Caroll, As one with authority. Reflective leadership in Ministry, Westminster John Knox Press, 2e druk, 2011. 
  • Een reader met teksten van Hannah Arendt, Paul Verhaeghe, Anne-Claire Mulder, en anderen.

Locatie

PThU Amsterdam (onder voorbehoud)

Cluster

Deze samengevoegde cursus is onderdeel van het cluster Autoriteit en Verantwoordelijkheid, de andere cursus is:

30 en 31 januari 2020 - De pastor als ethicus