Vacature AIO Moral Compass Project

Bij Spinoza vallen God en de natuur(wetten) samen. De werkelijkheid bevat een inherente structuur die begrepen kan worden door mensen die in vrijheid kunnen denken. Door de rede zullen mensen deze wetmatigheden in de natuur begrijpen en ook het goede leren kennen. Verschillende negentiende-eeuwse denkers, in zowel het Duitse als Nederlandse taalgebied waren ervan overtuigd dat God en wereld juist niet samenvallen, maar (ook) tegenover elkaar staan. Kan de gedachte van God als een 'tegenover' ons helpen in het denken over menselijke vrijheid en de menselijke aanleg op het goede? Bij de PThU zoeken we per 1 februari 2021 een aio die zich in deze vragen wil verdiepen. Als aio maak je deel uit van het Moral Compass Project.

Over het Moral Compass Project

In 2019 is aan de PThU een groot, zevenjarig systematisch-theologisch onderzoeksproject van start gegaan onder de titel ‘Moral Compass Project’. De overkoepelende vraag van het project is hoe in een situatie van moreel pluralisme op zinvolle wijze kan worden gedacht over een moreel kompas dat onze persoonlijk voorkeuren overstijgt. Wat betekent zo’n moreel kompas voor onze menselijke kennis en ervaring van dit goede? Hoe verhoudt het Goede zich tot het goede dat de mens uit zichzelf kan ervaren en bedenken? Kunnen we zinvol spreken van het goede als iets dat aan onze menselijke opvattingen over moraal voorafgaat, maar dat tegelijkertijd in steeds nieuwe situaties gevonden moet worden? 

Het Moral Compass Project kent zes deelprojecten, drie fundamentele (1, 2, 3) en drie die zijn gerelateerd aan concrete ethische thema’s (4, 5, 6). Voor het project 3, “Het debat over Spinoza in de negentiende eeuw als uitdaging voor vandaag,” zoeken we per 1 februari 2021 een assistent in opleiding (aio).

Wat je gaat doen

Als aio ga je op onze locatie in Amsterdam aan de slag met het onderzoeksonderwerp van deelproject 3. Je hebt tweewekelijkse bijeenkomsten met de Moral Compass onderzoeksgroep. Je onderzoek wordt uitgevoerd onder begeleiding van prof. dr. Maarten Wisse en Rick Benjamins, met wie je maandelijks een begeleidingsgesprek hebt. In het eerste jaar begin je met het uitwerken van het onderzoeksproject zoals hieronder beschreven. Hierin is ruimte voor eigen creativiteit, binnen de inhoudelijke focus van het project als geheel.

Over het onderzoek: het debat over Spinoza in de negentiende eeuw als uitdaging voor vandaag

De filosoof Spinoza (1632-1677) heeft in zijn werk diepgaand over ethiek nagedacht en die een plek gegeven in zijn visie op de verhouding tussen God en de wereld. Twee eeuwen na zijn dood werd zijn filosofie onderdeel van een fundamenteel debat, omdat zijn denken diepe invloed had op maatschappij en cultuur. Bij Spinoza vallen God en de natuur(wetten) samen. De werkelijkheid bevat een inherente structuur die begrepen kan worden door mensen die in vrijheid kunnen denken. Door de rede zullen mensen deze wetmatigheden in de natuur begrijpen en ook het goede leren kennen. Theologen en filosofen in de negentiende eeuw hebben Spinoza’s denken verwerkt en gepoogd er alternatieven voor te ontwikkelen. Verschillende negentiende-eeuwse denkers, in zowel het Duitse als Nederlandse taalgebied (zoals Schelling, Jacobi en in Nederland J.H. Gunning jr.) waren ervan overtuigd dat – christelijk gesproken – God en wereld niet samenvallen, maar (ook) tegenover elkaar staan. De vrijheid die Spinoza zo dierbaar was, is alleen mogelijk als er tegenover ons iemand is. Werkelijk worden wie we zijn, kan alleen als we worden aangesproken door Iemand anders. Daarmee heeft Gunning diep gepeild hoe het denken van Spinoza in zijn eigen negentiende eeuw tot wereldbeschouwing werd uitgewerkt.

Het doel van dit project is enerzijds te begrijpen hoe negentiende-eeuwse critici van Spinoza diens denken gebruikten om met de omringende cultuur in gesprek te zijn, maar is anderzijds ook bedoeld om het negentiende-eeuwse debat in onze eigen context ‘over te doen’. Negentiende-eeuwse denkers gingen de dialoog met Spinoza aan onder de condities van hun eigen tijd en ontwikkelden hun theologie sterk rond de notie van God en mens als ‘persoon’. Dit personalisme leeft nu minder dan toen. Tegelijkertijd is er ook nu een dominante stroming in de filosofie en de neurowetenschappen die ontkent dat mensen echt vrij kunnen denken, omdat ze altijd bepaald worden door factoren van buitenaf. Daarop worden verschillende kritieken ontwikkeld. Ook in het Duitstalige wijsgerige veld zijn verschillende argumenten ontwikkeld die op het negentiende-eeuwse denken voortborduren, maar de gedachte van een tegenover dat ons constitueert, toch weer op een nieuwe manier verwerken. Kan de gedachte van God als een tegenover ons helpen in het denken over menselijke vrijheid en de menselijke aanleg op het goede? Deze velden van onderzoek krijgen in dit deelproject een plaats met de bedoeling om er een constructieve bijdrage aan te leveren.

Wat je moet kunnen

  • een afgeronde studie theologie met een relevante (research)masteropleiding, of een opleiding die daar gelijkwaardig aan is
  • masterthesis op het terrein van de systematische theologie, theologische ethiek, of eventueel wijsbegeerte of ethiek die blijk geeft van affiniteit met theologisch onderzoek
  • affiniteit met theologiebeoefening vanuit het profiel en perspectief van de PThU
  • in staat zijn om bronnen nauwgezet te interpreteren
  • in staat zijn om deze bronnen creatief in gesprek te brengen met hedendaagse vraagstukken, in het bijzonder in relatie tot de vragen die centraal staan in het Moral Compass Project over de herkenbaarheid van het goede en het transcendente of goddelijke karakter van het goede
  • goede kennis van het Duits is een pre, evenals kennis van de wijsbegeerte van de negentiende eeuw, met name het Duitse idealisme

Je sollicitatie dient vergezeld te gaan van een eerste aanzet tot een onderzoeksvoorstel (maximaal twee pagina’s), opgesteld in het Engels. Dit voorstel beoordelen wij op kwaliteit, innovatief karakter, haalbaarheid en de mate waarin het past bij ons onderzoeksprogramma.

Wat bieden wij?

Bij de PThU werk je in een omgeving waarin fascinatie voor wat geloof met mensen doet de boventoon voert. Vanuit die fascinatie zorgen wij voor relevant onderzoek naar ontwikkelingen in geloof, kerk en wereldchristendom. Wij leiden predikanten op voor de PKN, leiden op tot algemeen theoloog en verzorgen nascholing voor predikanten en geestelijk verzorgers.

Wij bieden onze aio’s het volgende:

  • Je krijgt een aanstelling van 1,0 fte voor de duur van een jaar. Na toetsing van de voortgang volgt in principe verlenging met 2,5 tot 3 jaar.
  • Het salaris volgt de cao van VSNU voor promovendi (schaal P). Die begint in het eerste aanstellingsjaar bij € 2.395 bruto per maand bij een fulltime dienstverband. De eindschaal is € 3.061 bruto per maand.
  • Reiskosten woon-werkverkeer worden voor 70% vergoed (openbaar vervoer, tweede klas). Dienstreizen worden voor 100% vergoed (openbaar vervoer, eerste klas).
  • Je krijgt budget om congressen en symposia bij te wonen en ook voor andere methoden van deskundigheidsbevordering.

Wil je meer weten over de procedure, het Moral Compass Project of de vacature?

Neem dan contact op met prof. dr. Maarten Wisse, maarten.wisse@pthu.nl of tel. 088 - 3371 739.

Solliciteren naar deze functie?

Wil je solliciteren? Stuur dan vóór 29 november je motivatiebrief, onderzoeksvoorstel en curriculum vitae naar sollicitatie@pthu.nl. Sollicitatiegesprekken vinden plaats op 7 en 16 december bij de PThU, locatie Amsterdam.

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.