Moral Compass Lecture door prof. dr. Luke Bretherton
Achter de technologische, politieke en culturele uitdagingen van onze tijd zit een diepere strijd: een strijd om de betekenis en het doel van het menselijk leven. In zijn lezing Christian Humanism and the Future of Democracy gaat Bretherton in op de vraag wat tradities van ‘christelijk humanisme’ in deze situatie kunnen betekenen.
Tijdens de officiële opening van het Moral Compass Centre zal prof. dr. Luke Bretherton de eerst Moral Compass Lecture uitspreken: ‘Christian Humanism and the Future of Democracy’
Doel van het leven
Achter de technologische, politieke en culturele uitdagingen van onze tijd zit een diepere strijd: een strijd om de betekenis en het doel van het menselijk leven. Dat leven wordt bedreigd. Voor velen is het al een worsteling om rond te komen en een fatsoenlijke en menswaardige levenswijze op te bouwen. In deze context onderscheidt Bretherton twee met elkaar verweven crises: een crisis van menselijk handelen en een crisis van institutionele verbeeldingskracht. Technologie, economie en steeds onpersoonlijker instituties nemen het handelen van mensen over. Ze kunnen hun gemeenschappelijke leven niet zelf vorm geven. Dat werkt vervreemding, verdeeldheid en wanhoop in de hand. In deze lezing gaat Bretherton in op de vraag wat tradities van ‘christelijk humanisme’ in deze situatie kan betekenen.
Herontdekking tradities
Dat impliceert kritische herontdekking en reconstructie van die tradities. Daarin staan de menselijkheid van Christus en de mens als beeld van God (imago Dei) centraal. Vanuit die focus kan weerstand worden geboden aan opvattingen die mensen reduceren tot autonome individuen, uitingen van groepsidentiteit, producten van technologische krachten of eenheden van economisch en sociaal bestuur. Vanuit het perspectief van het christelijk humanisme floreren mensen juist in relaties, door praktijken van solidariteit, zorg, wederzijdse verantwoordelijkheid en gezamenlijk handelen.
Participatiedemocratie
De lezing onderzoekt hoe dit perspectief concreet, institutioneel vorm kan krijgen in ‘participatiedemocratie’ (participatory democracy). Deze heeft tot doel mensen te vormen die in staat zijn tot solidariteit over verschillen heen, wanneer vreemden buren worden binnen rechtvaardige en genereuze vormen van gemeenschappelijk leven. Hiertoe is zowel een visie nodig op het goede als op de materiële en sociale omstandigheden die het nastreven daarvan mogelijk maken. Het vraagt aandacht voor de vorming van deugd, maar ook voor de politieke economie en instituties waardoor deugd wordt gecultiveerd en in stand gehouden.
Over de spreker
Prof. dr. Luke Bretherton is Regius Professor of Moral and Pastoral Theology aan Oxford University, en directeur van het McDonald Centre for Theology, Ethics and Public Life.
