Naar hoofdinhoud
    1. Home
    2. Nieuws
    3. PThU agenda
    4. Afscheidscollege prof. dr. Marjo Korpel: Afscheid van de duivel - De logische consequentie van het geloof in de Ene God

    Afscheidscollege prof. dr. Marjo Korpel: Afscheid van de duivel - De logische consequentie van het geloof in de Ene God

    29 september 2026 15:45

    In veel kerken die het oecumenisch leesrooster volgen wordt jaarlijks een tekst over de verzoeking van Jezus in de woestijn voorgelezen alsof de duivel geen toelichting nodig heeft, maar in de preek wordt de duivel dan toch vaak buiten beschouwing gelaten. In andere kerken komt de duivel juist regelmatig aan bod, zowel in preken als in gebeden. Maar wie is die duivel eigenlijk? Waar komt die vandaan? Hoort de duivel wel thuis in de kerk? In haar afscheidscollege gaat prof. dr. Marjo Korpel hierop in.

    Datum:
    29 september 2026 15:45
    Locatie:
    Pieterskerkhof 5, 3512 JR Utrecht

    Over het college

    Wetenschappelijke studies over de duivel beginnen steevast met de constatering dat het Oude Testament – ondanks een wat dubieuze randfiguur in drie late teksten – geen duivel kent die een vijand zou zijn van God of een verleider van gelovigen. Ook in het Nieuwe Testament komt de duivel als niet-menselijk wezen zeer weinig voor. Toch is er in de vroege christelijke kerk een geloof in de duivel ontstaan dat geleid heeft tot bizarre en angstaanjagende verbeelding, het veroorzaken van een enorme angst onder gelovigen om ook maar iets verkeerd te doen, het afschuiven van menselijke verantwoordelijkheid, en zelfs tot het demoniseren van hele groepen mensen (joden, zwarten, ‛heksen’, vreemdelingen).

    Nu komt in teksten uit het oude Kanaän die veel ouder zijn dan de Bijbel al een voorloper van de duivel voor. Het lijkt erop dat het oude Israël die Kanaänitische figuur gekend heeft en frasen uit vertellingen over deze figuur zo hier en daar in de eigen traditie heeft gebruikt. Maar het oude Israël koos al relatief vroeg voor de ene God en voelde zich gekozen door die ene God. Als gevolg werden alle andere goden en demonen naar het rijk der fabelen verwezen, maar zo is er in de Bijbel ook nooit echt plek geweest voor een duivel. Het geloof in de ene God was in die zin bevrijdend omdat het mensen verantwoordelijkheid en ruimte bood om met open ogen en open oren door de wereld te gaan en daarin de tekens van alleen die ene God te verstaan. In dit college wordt dat logische afscheid van de duivel scherper in beeld gebracht en de vraag gesteld: Past het idee van een duivel wel in het christelijk geloof?

    Praktische informatie

    • Datum: 29 september 2026
    • Tijd: 15.45 uur
    • Locatie: Pieterskerk, Utrecht

    Aanmelden

    Het afscheidscollege vindt plaats aansluitend aan het symposium Weg met de Duivel? Zes perspectieven van vakcollega’s. Als u ook wilt deelnemen aan het symposium, kunt u dat in dit formulier aangeven.