Barthianum 2022 - Jezus als Jood

25 januari 2022 09:30 - 12:15

Wat betekent Jezus' Jood-zijn voor de verhouding van Israël en de volken? Wat is de betekenis van het Oude Testament voor de christelijke theologie? En hoe raakt het spreken over Jezus als Jood onze huidige tijd, waarin het antisemitisme weer oplaait? Op deze en andere vragen gaan we in tijdens het Barthianum 2022: het particuliere verhaal van de Jood Jezus als de universele geschiedenis van God-met-ons-mensen.

Over het thema

Het boek Dogmatik im Grundriss uit 1947 van Karl Barth gaat terug op een serie colleges over de Apostolische Geloofsbelijdenis die hij vlak na de oorlog in Bonn gaf. Hierin schrijft hij dat de universaliteit van wie God voor de wereld is alleen te vinden is in het zo heel particuliere verhaal van Jezus Messias. Het woord is niet vlees in het algemeen, maar Joods vlees geworden, uiterst concreet verbonden met het volk Israël, met deze specifieke verbondsgeschiedenis en met de bijzondere God van Israël. Het universele is er enkel en alleen in de gestalte van dit particuliere, zo vat Barth deze denkbeweging samen.

"Wanneer men als christen de mening zou zijn toegedaan, dat kerk en synagoge niets meer met elkaar hebben uit te staan, dan zou werkelijk alles verloren zijn. En waar zich deze scheiding tussen de gemeente en het Joodse volk inderdaad voltrokken heeft, heeft zich dit in het bijzonder aan de christelijke gemeente gewroken. Heel de werkelijkheid van de openbaring Gods heeft men dan heimelijk reeds verloochend."

Wat betekent dit voor de verhouding van Israël en de volken? Wat is de betekenis van het Oude Testament voor de christelijke theologie? En hoe raakt het spreken over Jezus als Jood onze huidige tijd, waarin het antisemitisme weer oplaait? Deze en andere vragen komen hieruit voort.

De Nederlandse theologen K.H. Miskotte (1894-1976) en F.H. Breukelman (1913-1996) dachten in het spoor van Barth verder en ontwikkelden het motief van het pars pro toto. Zij maakten deze stijlfiguur, waarbij het deel representatief staat voor het geheel, vruchtbaar voor de exegese en de Bijbelse Theologie. Op 9 februari zal Marco Visser aan de PThU promoveren op deze lees- en denkfiguur met het proefschrift: Pars pro toto. Analyse van de figuur van het pars pro toto in het werk van F.H. Breukelman en uitwerking aan de hand van de teksten over de knecht van JHWH in Jesaja. Op het Barthianum op 25 januari zal hij hier verslag van doen. Daarnaast zijn er leesgroepen rond de betreffende teksten uit Dogmatik im Grundriss (ook in Nederlandse vertaling beschikbaar).

Programma

9.30 - Welkom door dagvoorzitter Edward van ‘t Slot
9.35 – College door Marco Visser: Universalität in der Gestalt der Partikularität. Karl Barth over Jezus als Jood; Frans Breukelman over pars pro toto.
10.05 – Gesprek
Pauze
10.35 – Eerste ronde leesgroepen
11.20 – Korte pauze
11.25 – Tweede ronde leesgroepen
12.05 – Aankondigingen en afsluiting

Locatie en kosten 

Het Barthianum 2022 vindt online plaats. De kosten zijn €15. U kunt zich aanmelden en betalen via het formulier.

Aanmelden

Na aanmelding en betaling krijgt u de Zoom-link via e-mail toegestuurd.

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.