Promotie: A Historical-Hermeneutical Study of παροιμία and παρρησία in the Gospel of John.

11 juni 2021

Thomas Tops verdedigt zijn proefschrift: A Historical-Hermeneutical Study of παροιμία and παρρησία in the Gospel of John: A Contribution to the Interpretation of Johannine Language in Its Ancient Rhetorical Context.

Samenvatting

De taal van het Johannesevangelie staat bekend als zijnde complex en contradictorisch. Onderzoekers hebben de Johanneïsche taal omschreven als onbegrijpelijk, mysterieus, symbolisch, etc. Dergelijke oordelen zijn niet alleen simplificerend, maar ook gebaseerd op moderne maatstaven van transparantie en logica. De dissertatie gaat voorbij dergelijke vereenvoudigingen door te onderzoeken hoe Johannes zelf de taal van Jezus conceptualiseert.

Terwijl de taal van de Synoptische Jezus gekarakteriseerd wordt met het begrip parabolē (“parabel”), hanteert Johannes hiervoor de begrippen paroimia en parrēsia. Het begrip paroimia is de Johanneïsche tegenhanger van het Synoptische parabelbegrip; het begrip parrēsia is historisch belangrijk geweest in het antieke denken over vriendschap en waarheidsspreken. De dissertatie biedt de eerste historisch-hermeneutische studie van deze twee begrippen in het Johannesevangelie.

De methodologie van deze studie is gebaseerd op Gadamer’s opvatting van historische hermeneutiek, waarin de historische horizont van een tekst niet als onafhankelijk wordt begrepen van de historische horizont van de onderzoeker. Het vertrekpunt van deze studie is een analyse van de vooronderstellingen die impliciet of expliciet de interpretaties van paroimia en parrēsia bepaald hebben binnen de Johannesexegese en die de historische horizont van mijzelf als onderzoeker mede gevormd hebben. Door mij bewust te worden van deze vooronderstellingen, word ik mij tegelijk bewust van de alteriteit van de tekst. De confrontatie met de alteriteit van de tekst werpt nieuwe vragen op die mij in staat stellen om Johannes op een vernieuwde manier in de context van de antieke cultuur te lezen.

Voor het beantwoorden van deze vragen lees ik Johannes tegen de achtergrond van antieke filosofische essays over parrēsia (Philodemus, Plutarchus) en de antieke retorische theorie van figuratieve taal (Demetrius, Quintilianus, etc.). Ook het gebruik van parabolē en parrēsia in het Marcusevangelie wordt tegen deze achtergrond onderzocht en ten slotte vergeleken met het Johannesevangelie. Aangezien taal fundamenteel is voor het denken, zijn de implicaties van deze studie diepgaand en worden innovatieve inzichten geformuleerd in de vriendschapstaal, pedagogie, soteriologie en de sociaal-historische situatie van het Johannesevangelie. 

Over de promovendus

Thomas Tops studeerde Filosofie aan de Universiteit van Antwerpen en Theologie en Religiewetenschappen aan de KU Leuven. Daarnaast volgde hij antiek Grieks en Hebreeuws aan de Letteren faculteit van de KU Leuven. Vanaf april 2017 werkte hij onder supervisie van prof. dr. Annette Merz (PThU) en prof. dr. Reimund Bieringer (KU Leuven) aan een joint PhD project. Gedurdende de looptijd van dit onderzoeksproject gaf Tops cursussen over het Evangelie van Markus, Paulijnse literatuur en het Evangelie van Johannes. Delen van zijn onderzoek publiceerde hij eerder al in toonaangevende tijdschriften als New Testament Studies, Novum Testamentum [forthcoming], Biblica, Neue Zeitschrift für systematische Theologie und Religionsphilosophie.


Informatie

Locatie: Online
Datum: 11 juni 2021
Aanvangstijd: 15.45 uur

Promotores:  Prof. dr. A.B. Merz, Prof. dr. R. Bieringer

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.