Maaltijden in Covid-tijd. Hoe kerken in Amsterdam Zuidoost noden lenigen terwijl andere hulp structureel uitblijft

18 februari 2021

In de corona-crisis verzorgen kerken maaltijden voor sociaaleconomisch kwetsbare mensen. Het helpt deze mensen aan eten en verlicht hun isolement. Deze noodhulp maakt ook zichtbaar dat de groep sociaal kwetsbare mensen groter en hun nood structureler is dan werd aangenomen. Na de pandemie zal gezamenlijke actie nodig zijn voor structurele oplossingen. Dat maakt onderzoek naar een diaconaal maaltijdproject in Amsterdam Zuidoost duidelijk. 

Onderzoek

Het maaltijdproject werd in de eerste maanden van de coronacrisis in 2020 opgezet door lokale kerken – Treasures, Maranatha en de Lutherse Diaconie – samen met zorgorganisaties in Amsterdam Zuidoost en ondersteund door fondsen. Onderzoekers van de Protestantse Theologische Universiteit analyseerden samen met deze kerken welke noden het project aan het licht brengt. Omdat noodhulp niet eindeloos moet voortduren, verkenden zij ook hoe het project op termijn kan bijdragen aan structurele verbetering van de situatie van sociaaleconomisch kwetsbare mensen. Het onderzoeksrapport is vandaag gepubliceerd.

Resultaten

Uit het onderzoek blijkt dat dankzij het diaconale project mensen voedselhulp ontvangen die anders geen voedsel zouden hebben: ze komen zelfs niet in aanmerking voor steun van de Voedselbank. Bovendien activeert en motiveert het project mensen en geeft hun leven meer zin. Sommige kwetsbare ‘ontvangers’ van hulp zijn nu zelf vrijwilliger geworden, in de keuken of in de bezorging van maaltijden. Dit alles is mogelijk omdat het project werkt op basis van vertrouwen en naastenliefde en door uit te gaan van de waarde en kracht van ieder mens.

Het onderzoek naar dit diaconale maaltijdproject onthult dat achter de nood die door de coronacrisis is ontstaan, structurele nood en onrecht in Amsterdam Zuidoost schuilgaan. Deze blijkt zelfs groter dan experts al dachten. De onderzoekers adviseren de partners in dit project – kerken, diaconale organisaties, de overheid en zorg- en welzijnsorganisaties en fondsen – om met elkaar het gesprek over de signalen van sociale nood die uit deze en andere noodhulpinitiatieven voortvloeien te intensiveren en vol te houden.

Ten slotte maakt het onderzoek de unieke rol van kerken, het grote belang van hun sociale kapitaal en hun netwerk van relaties in Amsterdam Zuidoost zichtbaar: zij kennen de buurt en staan naast de mensen om wie het gaat. 

Over het maaltijdproject

Het maaltijdproject in Amsterdam Zuidoost startte aan het begin van de Covid-19 crisis, toen Nederland in lockdown ging. De kerkelijke gemeente Treasures en de Lutherse Diaconie in Amsterdam Zuidoost begonnen als noodhulp maaltijdente koken en deze bij kwetsbare mensen thuis te bezorgen. Al snel stroomden de verzoeken voor deze maaltijdhulp binnen: (thuis)zorgorganisaties begonnen zelfs hun cliënten aan te melden voor deze hulp. Zo ontstond een unieke samenwerking tussen kerken en zorgorganisaties, die honger voorkwam en zorgde voor sociaal contact in de lockdown: de bezorgvrijwilligers namen ook tijd voor een gesprek aan de deur met de ontvangers. 

De voedselhulp in het project was bestemd voor meerdere doelgroepen. Zo ontvingen ouderen die door het coronavirus bang zijn om hun huizen te verlaten maaltijden aan huis, net als mensen die ziek zijn en daardoor niet in staat zijn om voor zichzelf eten te bereiden en mensen die te weinig geld hebben voor een dagelijkse warme maaltijd. Ook gingen maaltijden naar mensen zonder geldige (verblijfs)papieren en mensen die door de crisis hun baan zijn verloren en in financiële moeilijkheden zijn geraakt.

Over de onderzoekers

Het onderzoek is uitgevoerd door Kirsten van der Ham, MA en Marjolein Hekman-Klapwijk, MA, onder begeleiding van dr. Mirella Klomp (PThU, tevens projectleider), prof. dr. Peter-Ben Smit (VU), prof. dr. Thijs Tromp (PThU). 

Het volledige onderzoeksrapport kunt u hier lezen.

Voor vragen of meer informatie: dr. Mirella Klomp, (06)24417116.

Dit onderzoek is tot stand gekomen binnen het Amsterdam Network for Interdisciplinary Studies on Eating. Het wordt uitgevoerd met financiële steun van de Haella Stichting, Stichting Roomsch Catholyk Oude Armenkantoor en de gezamenlijke religieuzen in Nederland via KNR - Projecten in Nederland (PIN).

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.