Nieuw academisch jaar opent met uitdaging aan theologen

2 september 2020

Het was een bijzonder samenkomen, deze eerste grote bijeenkomst van de PThU sinds de start van de coronacrisis. 100 stafleden, studenten en belangstellenden verzamelden zich in de Martinikerk in Groningen. Daarnaast woonden nog bijna evenveel belangstellenden de bijeenkomst bij via de YouTube-livestream, in binnen- en buitenland. De bijeenkomst daagde de aanwezige theologen uit hun rol als zinzoekers te pakken.

Beatrice de Graaf: "Ware betekenis van verlossing raakt ondergesneeuwd"

Ere-doctor Beatrice de Graaf gaf in haar lezing een voorproefje van haar boek 'Radicale verlossing'. Daarin ging zij gevoelige onderwerpen niet uit de weg. Wat betekenen woorden als opoffering en verlossing in de wereld van nu? Waarom kiezen sommige jongeren ervoor om deze termen met geweld in te vullen? En is het niet aan de kerk om de ware aard van verlossing te laten zien? Ze sloot af met een uitdaging:

Moeten wij als kerk ons dat niet veel sterker ter harte nemen: dat er lijden is, en dat mensen worstelen met hun tekort, en zich radeloos afvragen wat zij daar mee moeten? En dat ze snakken naar medemensen die zichzelf willen vergeten en er voor hen willen zijn?

Ook vond ze het zaak dat christenen alternatieven bieden voor radicalisering door "alternatieve voorstellingen van het goede leven [te] laten zien" en "boodschappers van de verlossing te zijn".

Mini-symposium 'Theologie in crisistijd'

Tijdens het mini-symposium 'Theologie in crisistijd' gingen Heleen Zorgdrager, Theo Boer en Erica Meijers in op de manier waarop de samenleving omgaat met iets als de coronacrisis.

Het failliet van de maakbaarheid

Heleen Zorgdrager opende door een voorstel te doen voor een nieuwe manier om om te gaan met de huidige crisis. Niet door dwangmatig oplossingen te bedenken, maar door te ondergaan, observeren, kansen te grijpen tot inkeer, en binnen de bestaande mogelijkheden actie te ondernemen.

De pandemie maakt andere pandemieën van economische ongelijkheid en ecologische verwoesting genadeloos zichtbaar. Het slaat ons in het gezicht en schept kansen tot omkeer.  

Gebrek aan duiding en solidariteit

Theo Boer vervolgde door zich af te vragen waar theologie blijft in deze tijden - waar blijven theologen als het gaat om duiding van wat solidariteit onder de huidige omstandigheden van ons vraagt.

Afgezien van een enkele inspirerende dominee, theoloog of ambteloze gelovige ben ikzelf nog geen enkele theoloog op het spoor gekomen die een duiding geeft die onze adem doet stokken, die ons raakt, ons troost, ons tot actie aanzet.

Nabijheid begint bij erkenning

Erica Meijers sloot af met een krachtig pleidooi om de kloof te dichten tussen zwart en wit, door de verschillende werkelijkheden onder ogen te zien waarmee we allemaal leven, en ons die (wellicht voor het eerst) eigen te maken:

Nabijheid vraagt de moed om niet alleen de werkelijkheid van een ander te zien, maar ook de verwarrende en beangstigende onbekende werkelijkheid in jezelf.  

Hubert Bruls: een stip op de horizon

Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad en burgemeester van Nijmegen, reageerde vanuit de praktijk op de drie lezingen.

Het wezenlijke van een crisis is het onbestemde, wat je niet weet. En toch moet je daar wel een lijn in pakken. Anderhalve meter vind ik een fantastische boodschap. Er is geen overtuigend bewijs voor, één meter veertig zou ook kunnen. Maar communicatief moet je een duidelijke boodschap kiezen, terwijl je in je achterhoofd houdt dat de werkelijkheid nuances kent. Een bestendige lijn is van belang. Visie, focus houden. Het risico van focus houden is dat je heel erg gaat vasthouden aan bepaalde richtlijnen en maatstaven die daarna tot inflexibele doctrine gaan worden, en als je daar niet in past, heb je een probleem. Uitdaging voor mij is het blikveld open houden. Het blijft van belang om mensen een visie, een perspectief te bieden. Zeggen dat de wereld onzeker is en het alle kanten op kan, is geen excuus om maar niets te doen en om géén richting aan te geven. Zet wel een stip aan de horizon waar we naartoe werken. De Nederlandse samenleving weet die visie te waarderen. Het vertrouwen in de richting die is gekozen, is nog steeds groot.  

Tijdens de discussie die volgde op het mini-symposium, stelde Beatrice de Graaf de vraag: trekt de overheid niet een te grote broek aan en theologen een te kleine? Hubert Bruls moedigde theologen aan daarin hun eigen plan te trekken:

De overheid is toch weer de maat der dingen geworden. Daar moet u mee stoppen. De mensen die hier bijeen zijn, zijn er al veel meer dan Viruswaanzin bij elkaar krijgt op het Malieveld. U [theologen] moet uw relevantie niet laten lopen via mij of Mark Rutte.

Opening academisch jaar terugkijken?

De opening van het academische jaar was live te volgen via YouTube, en blijft daar te zien.

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.