Dieslezing 2020: "Laten wij ons hoofd erbij houden"

15 januari 2020

Hoe ziet de theoloog van de toekomst eruit? Die vraag stond centraal tijdens de twaalfde Dies Natalis van de PThU. Joep de Hart, Mechteld Jansen en PThU-studenten probeerden allen antwoord te geven op die vraag. 

Religiositeit verdwijnt niet, maar verandert wel

Joep de Hart sprak dit jaar de Dieslezing uit, waarbij hij ruim putte uit zijn ervaring als senior researcher bij het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Nederland heeft weinig vertrouwen in kerken en religieuze instellingen, aldus De Hart, wat ertoe leidt dat die op allerlei manieren proberen aan te sluiten bij het moderne leven. Kerk en christendom lijken te verdwijnen uit het collectieve bewustzijn, millennials hebben geen 'gedeeld religieus vocabulaire' meer. Aan de andere kant lijken behoudende kerken in de Bible belt 'van het materiaal waaruit kogelvrije vesten worden gemaakt' en vormen christenmigranten een nieuwe, dynamische gemeenschap. Tussen die uitersten bevindt zich een veld van 'spiritualiteit', die ook zijn weerslag heeft op de christelijke wereld. "Steeds minder kerkleden blijken van zins de christelijke traditie integraal en zonder slag of  stoot te omarmen. Steeds meer selecteren eruit wat voor hen waardevol is, combineren dit met niet-christelijke elementen, of stellen de oude betekenis bij tot een nieuwe, voor hen meer relevante inhoud." Een groot deel van de Nederlanders zijn ook nog ongelovig en helemaal geen 'zinzoekers'. Daarom is het is voor theologen van belang om het hoofd erbij te houden: "Steeds is de hamvraag: hoe kan dat wat ons drijft relevant blijven voor de huidige wereld?"

"Overwinnen van uitdagingen brengt wijsheid"

Rector Mechteld Jansen ziet in de toekomst voor theologen een uitdaging. "De Bijbel staat vol van uitroepen. Die brengen wijsheid voort. Voor het overwinnen van uitdagingen is vers worstelen met God nodig." Zij stelt een nieuw vocabulaire voor in de theologie: "Wat als we, in plaats van directief te spreken in 'gij zult' en 'gij zult niet', juist spreken in 'wat als', waarmee we anderen de kans geven om hun perspectief te geven." 

Ook de volgende generatie theologen kwam tijdens de Dies aan het woord. Jonge Theoloog des Vaderlands Mark de Jager nodigde de aanwezigen uit om te benoemen wat zij zagen als dé eigenschappen van de theoloog van de toekomst, via een online stemsysteem. De resultaten werden live weergegeven in een woordwolk. Dat het met de toekomst nog alle kanten op kan, bleek toen zowel het woord 'orthodox' als 'onorthodox' groot in beeld kwamen. Volgens internationale student Cleopas Takavada en alumna Tirtsa Liefting is het in de toekomst van belang om globaal te kijken. "De theologie van de toekomst vereist een focus op het Zuidelijk halfrond," aldus Takavada, waar de kerk het hardst groeit.

Het Vocaal Theologen Ensemble (VTE) zette de Dies muzikale luister bij.

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.