Naar hoofdinhoud
    1. Home
    2. Nieuws
    3. PThU agenda
    4. Studiedag: Weerbaarheid en kwetsbaarheid in tijden van crisis en oorlog

    Studiedag: Weerbaarheid en kwetsbaarheid in tijden van crisis en oorlog

    18 maart 2026 10:00

    Crisis en (dreiging van) oorlog zijn tegenwoordig deel van onze realiteit, al zijn er verschillen in hoe direct mensen dat ervaren. Het stelt voor de vraag naar geestelijke weerbaarheid: hoe sterk is geloof onder druk? Wat doet het met je theologie, met je mensbeeld, met de kerk als gemeenschap? Wat zijn de bronnen waar je uit put – waar haal je de moed vandaan? 

    Datum:
    18 maart 2026 10:00

    Over de studiedag

    De studiedag is een samenwerking van de Protestantse Geestelijke Verzorging bij Defensie, de Protestantse Theologische Universiteit, de Theologische Universiteit Utrecht, de Protestantse Kerk Nederland, en de Nederlandse Gereformeerde Kerken.   

    Tijdens deze dag ontdek je in lezingen, workshops en ontmoetingen hoe onder druk van crisis en oorlog weerbaarheid en kwetsbaarheid zich tot elkaar verhouden in theologie en geleefd geloof. Je gaat op zoek naar bronnen van veerkracht (deugden, praktijken, theologie, spiritualiteit) en krijgt voorbeelden en ideeën aangereikt hoe je die in kunt zetten in je eigen pastorale begeleiding of in het voorgaan of leidinggeven in een gemeente. Je maakt (nader) kennis met de inzichten, ervaring en handvatten die bij Geestelijke Verzorging bij Defensie ontwikkeld zijn rondom morele vorming en pastorale begeleiding in situaties van dreiging en conflict. 

    Praktische informatie

    • Datum: 18 maart  
    • Locatie: Landgoed Beukbergen, Amersfoortseweg 59, 3712 BB Huis ter Heide 

    Kosten

    De kosten voor deze dag bedragen € 75. Predikanten en kerkelijk werkers in de PKN kunnen dit vergoed krijgen via de PE-regeling. Studenten kunnen zich kostenloos aanmelden via het aanmeldformulier voor studenten. Gebruik bij aanmelding wel je student-e-mailadres. 

    Bij annulering ontvangt u € 55 terug. Na 10 maart vindt geen restitutie meer plaats.  

    Accreditatie bij de SKGV wordt aangevraagd. 

    Programma 

    • 9.30 Inloop en ontvangst, kapel Landgoed Beukbergen, Huis ter Heide. 
      Dagvoorzitter: Kees Jan Rodenburg, hoofdkrijgsmachtpredikant.  
    • 10.00 Opening en viering  
    • 10.15  Lezing prof. dr. Rik Peels over weerbaarheid en kwetsbaarheid in mensbeeld en theologie (aansluitend gesprek met de zaal) 
    • 11.15 Pauze  
    • 11.35 Lezing dr. Sanneke Brouwers over weerbaarheid en kwetsbaarheid met betrekking tot morele nood bij militairen (aansluitend gesprek met de zaal)  
    • 12.30 Lunch 
    • 13.40 Workshopronde 1 
    • 14.40 Koffie/wisseltijd  
    • 15.00 Workshopronde 2  
    • 16.00 Wisseltijd  
    • 16.10 Korte wrap-up en afsluiting 
    • 16.30 Einde 

    Workshoprondes 

    Er zijn twee rondes waarin je workshops kunt volgen. Je kunt je eerste en tweede en een reservevoorkeur doorgeven bij je aanmelding. Op basis van de voorkeuren verdelen we de workshops over de rondes en de ruimtes. 

    Je kunt kiezen uit: 

    • Moed houden. Hoe deugdethiek kan bijdragen aan geestelijke weerbaarheid 

      Ben ik moedig? Misschien vraag je dat als je militairen hun leven ziet wagen voor de vrijheid. Of als Mark Rutte waarschuwt voor Russische agressie. Of als een Navalny ondanks ondraaglijke psychische en fysieke tegendruk blijft opkomen voor waarheid en recht. In deze workshop verkennen we de deugd ‘moed’ als onmisbaar om weerbaar te zijn in tijden van crisis. Na een introductie vanuit de praktijk gaan we vanuit de deugdethiek en de (christelijke) spiritualiteit na wat moed is, hoe je aan moed komt en de moed houdt. Daarbij kijken we ook interactief naar voorbeelden uit ons eigen leven en hoe de aangereikte stof ons daarin verder helpt.  

      Workshopbegeleiders

      • Ad de Bruijne is hoogleraar Ethiek en spiritualiteit aan de Theologische Universiteit Utrecht 
      • Pieter Vos is hoogleraar Ethiek en geestelijke verzorging bij de krijgsmacht aan de Protestantse Theologische Universiteit, Utrecht 

    • Kwetsbaarheid en weerbaarheid in crisis: een theologisch-pastoraal gesprek 

      In deze workshop verkennen we hoe kwetsbaarheid en geestelijke weerbaarheid zich tot elkaar verhouden wanneer mensen onder druk staan van crisis, oorlog en dreiging. Aan de hand van een dialoog tussen Hildegund Keuls theologie van '' verwundbar sein'' en mijn eigen pastorale benadering van kwetsbaarheid onderzoeken we hoe kwetsbaarheid niet tegenover veerkracht staat, maar juist bron en voorwaarde daarvan kan zijn. Vanuit Bijbelse Wijsheid en trauma-sensitief pastoraat denken we na over hoe deze inzichten concrete handvatten bieden voor het begeleiden van militairen, gemeenteleden en anderen in situaties van morele en existentiële spanning. 

      Workshopbegeleider

      Egbert Brink is universitair docent aan de Theologische Universiteit Utrecht en pastor van de NGK Waddinxveen; gastdocent op diverse theologische Instituten in Franstalig Afrika. Hij doceert Oudtestamentische Wijsheidsliteratuur, pastorale theologie en traumatheologie.  

    • De rol van geloofsgemeenschappen in het versterken van weerbaarheid 

      Workshop van Kerk en Krijgsmacht. Meer informatie volgt.

    • Geloven in de strijd  

      Leer van het ervaringsverhaal van een militair – hoe schuren werk en geloofsovertuiging soms met elkaar? Hoe maakt geloof weerbaar? Welke steun uit het geloof, of vanuit de gemeenschap van de kerk, zoek je, en ervaar je die ook?   

      Workshopbegeleider

      Nog niet bekend

    • Mentale weerbaarheid onder jongeren 

      Workshopbegeleiders

      • Dr. Ronelle Sonnenberg is universitair hoofddocent praktische theologie/youth ministry aan de Protestantse Theologische Universiteit. 
      • Ds. Dirk-Jan Bierenbroodspot is geestelijk verzorger bij Defensie.  

    • De weerbaarheid en kwetsbaarheid van de Geestelijk Verzorger 

      Hoe houd je het zelf vol als professional in de geestelijke zorg of pastoraat? Wat zijn factoren die je juist in die rol kwetsbaar maken, en wat heb je nodig om je weerbaarheid te versterken? 

      Workshopbegeleider

      Prof. dr. Erik Olsman is Hoogleraar Geestelijke Verzorging aan de Protestantse Theologische Universiteit.  

    Aanmelden 

    Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar, dus wacht niet te lang met aanmelden!