Terugblik op een succesvol preekfestival
Op 8 en 9 juni 2026 was Utrecht de plek voor de tweede editie van het Preekfestival: twee dagen vol inspiratie, ontmoeting en verdieping rond het thema ‘Vrijmoedig’. Zo’n honderdvijftig predikanten, voorgangers, geestelijk verzorgers en andere sprekers kwamen samen om te luisteren, te leren en het spreken over het evangelie opnieuw te doordenken.
De feestelijke opening in de Jacobikerk zette de toon: met een overdenking door PKN-scriba Kees van Ekris en een muzikaal programma door de avond heen van Lydia van Maurik en Bas van Nienes, versterkten woorden, muziek en verstilling elkaar en werden deelnemers meegenomen in een gezamenlijke beweging van hoofd, hart en handen.
De keynotelezing van de Egyptische Anne Zaki die avond nodigde uit om de narratieve kracht van de Bijbel ook in je preek tot uitdrukking te laten komen. Ze gaf tips om technieken van storytelling in te zetten om de Bijbeltekst tot leven te laten komen en die verhalen van toen vervolgens ook te verbinden met de verhalen van vandaag. Waar zit de spanning in een tekst, en waar zie je echo’s van die spanning in deze tijd? Hoe handelt God, als Vader, Zoon en Geest in dit gedeelte? Hoe handelt Hij vandaag? “Become God-detectives”, kom God op het spoor, en zet mensen op dat spoor, hield ze de luisteraars voor. Dat betekent ook dat preken niet zondag aan zondag op precies dezelfde doelgroep gericht moeten zijn. Je kunt diverse preek-patronen ontwikkelen en variëren, zo liet ze zien en riep aanwezigen op zich diverse scholen eigen te maken. “De gemeente heeft recht op afwisseling. Dan wordt iedereen aangesproken.”
Op dinsdag sloten nog meer mensen aan en begon de dag met een viering geleid door ds. Wim Vermeulen, voorganger in de Jacobikerk en academiepastor. De muziek door de kinderen van de Kathedrale Koorschool Utrecht, goede buren van de Theologische Universiteit Utrecht, klonk prachtig in de hoge Jacobikerk.
De keynotebijdrage van Samuel Wells ging vervolgens in op preken en politiek. Wells liet zien hoe prediking en politiek samenhangen. Hij onderscheidde twee soorten preken: exegetisch (vanuit de Bijbeltekst) en pastoraal (vanuit vragen in kerk en samenleving), waarbij politieke thema’s meestal tot die tweede categorie behoren. Centraal stond zijn visie op ‘Gods politiek’: niet het bekritiseren van machthebbers, maar het voorleven van een alternatieve samenleving. Aan de hand van Jesaja 55 noemde hij vijf kernwaarden: inclusiviteit, aandacht voor wat werkelijk waardevol is, vertrouwen in relaties, aantrekkingskracht voor anderen en ruimte voor vergeving.
Wells benadrukte hoe complex het is om actuele kwesties te adresseren en pleitte voor theologische diepgang, nuance en zelfreflectie. Goede prediking is volgens hem altijd eerst gericht op God – de politieke betekenis volgt daaruit.
Met drie rondes van workshops en seminars was er vervolgens rijke keuze om verder te gaan met deze inzichten, of op allerlei andere manieren gevoed en geïnspireerd te worden voor je (s)preekpraktijk. Van het gebruik van humor tot preken over de hel , van het betrekken van jongeren tot preken over moeilijke teksten, van ‘sleutelen aan je preekstructuur’ tot de vraag hoe je spreekt in tijden van crisis - de veelheid aan onderwerpen onderstreepte hoe veelzijdig en uitdagend het vak van (s)preken is. De interactieve opzet en de mogelijkheid om direct met experts in gesprek te gaan, maakten het leren persoonlijk en levendig. De Taizéviering aan het einde van de middag bood een moment van rust en bezinning.
Minstens zo waardevol als de lezingen, workshops en vieringen waren de informele momenten: gesprekken tijdens de maaltijden van Prins Caspian, ontmoetingen bij de borrel en spontane uitwisselingen tussen deelnemers uit verschillende contexten, al dan niet tijdens de korte wandelingetjes naar de verschillende workshoplocaties. Naast de Jacobikerk boden ook de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht plaats aan allerlei workshops en vonden ook daar gezellige ontmoetingen plaats. Deelnemers zijn enthousiast over de variatie, de ruimte voor onderling gesprek en ontmoeting en de combinatie van stevige inhoud met een speels karakter.
Speels en stevig was ook de afsluiting 's avonds met voorganger en theatermaker Kees van der Zwaard die grote thema's als gemis, genade, gemeenschap en natuurlijk ook moed en vrijmoedigheid, heel ervaarbaar maakt vanuit Bijbelse verhalen en personen. Zijn spel en liederen, prachtig begeleid door Laurens de Man op piano, raakt én prikkelt.
Het festival was zo een plek waar deelnemers konden vertragen en zich tegelijk opnieuw lieten uitdagen. Vrijmoedigheid bleek daarbij niet alleen een thema, maar een praktijk: zichtbaar in open gesprekken, in zoekende vragen en in het verlangen om het evangelie op een eerlijke en betrokken manier te blijven verkondigen.
