Naar hoofdinhoud

Vakgroep Sources op conferentie Leuven

7 augustus 2026

Van 20 t/m 23 juli was een groot aantal bijbelwetenschappers van de PThU in Leuven vanwege de jaarlijkse conferentie van de European Association of Biblical Studies (EABS). Met inspirerende lezingen en presentaties van PThU- en internationale collega’s. Een verslag van Paul Sanders, universitair docent Oude Testament.

Lezingen van PThU-collega's

Lieve Teugels zat een sessie voor over targoem en midrasj en Bärry Hartog was voorzitter tijdens een sessie over apocalyptiek en ethiek. Suzan Sierksma hield een intrigerende lezing over het thema geboorte in het evangelie van Johannes. Suzan betoogde dat Jezus in dit evangelie de rol van een Socratische vroedvrouw vervult die zijn gesprekspartners helpt om waarheid en nieuw leven ter wereld te brengen, al wordt hij zelf ter dood veroordeeld. Marco Visser presenteerde de benadering van de Amsterdamse School voor een internationaal publiek. 

Teksten uit het oude Midden-Oosten

Er was ook een goed bezochte sessie over het Oude Testament en het oude Midden-Oosten. Marjo Korpel toonde daar aan dat het geloof in de duivel voor een deel teruggaat op oude teksten uit Ugarit. Tijdens haar afscheidsrede op 29 september zal ze daar meer over vertellen.
 
Promovendus Cornelius Sinaga liet zien dat het Hebreeuwse woord "ebed" en de Ugaritische tegenhanger "abdu" betrekking konden hebben op slaven die het bezit waren van bijvoorbeeld de koning, maar ook op invloedrijke koninklijke dienaren met heel veel vrijheid en verantwoordelijkheid.

Paul Sanders betoogde dat er geen overtuigende parallellen voor de oudtestamentische verbondsvoorstelling voorkomen in andere teksten uit het oude Midden-Oosten. Het idee dat er een exclusief verbond tussen een godheid en één volk is blijkt alleen in de Bijbel voor te komen. Paul presenteerde in een andere sessie het project Semantics of Ancient Hebrew Database, https://sahd-online.com

Bijbelwetenschappers verbonden met PThU

Naast de lezingen van directe PThU-collega’s waren er ook presentaties door nauw met ons verbonden bijbelwetenschappers. Onze aanstaande hoogleraar Oude Testament Matthijs de Jong had een lezing over het houden van een sabbat voor het land volgens Leviticus 25-26.Onze gasthoogleraar Willem Smelik sprak over een brief van de joodse geleerde Rabban Gamliel.

Zo was de PThU met recht zeer breed vertegenwoordigd. Willem Smelik was ook degene die mocht aankondigen dat de EABS-conferentie in 2027 door zijn eigen University College London georganiseerd zal worden.

Internationale collega's

Verder gaven lezingen van internationale collega’s veel stof tot nadenken, met name de plenaire lezingen. Zo presenteerde Geurt-Henk van Kooten opnieuw zijn theorie dat het evangelie van Johannes ouder is dan de andere evangeliën (zoals beschreven in zijn nieuwste boek), maar vervolgens verdedigde de Leuvense nieuwtestamenticus Jos Verheijden het bestaan van de oude bron Q en de benadering van de zogenaamde Leuvense school vol overgave.

Hector Patmore, die werkte aan de voorloper van de PThU in Kampen, gaf een lezing waarin hij liet zien hoe men in de joodse traditie steeds meer demonen was gaan opmerken in de Schriften, ook in teksten waar de gewone lezer die absoluut er nooit in zou lezen.

De EABS-conferentie heeft de PThU-deelnemers in elk geval weer veel nieuwe ideeën en veel inspiratie opgeleverd. Het team bereidt zich inmiddels voor op volgend jaar. 

 Paul Sanders
Universitair docent Oude Testament PThU