39e Internationale Barth Conferentie

Cursus in het kort:
Münster, Institut für Diakonat und pastorale Dienste
2 ECTS
Cursus in het kort:
Cursuscode
E222301
Locatie
Münster, Institut für Diakonat und pastorale Dienste
ECTS
2 ECTS
Docenten
Prof. dr. Edward van 't Slot,
Dr. Timothy Stanley (Newcastle, AU),
Dr. Juliane Schüz (Oestrich-Winkel, DE),
Prof. dr. Georg Plasger (Siegen, DE)
Kosten
€ 575
Max. aantal deelnemers
26
Datum
5 t/m 7 oktober 2022
Deadline inschrijving
24 augustus 2022

The Anselm Moment, responding theologically to the current times 


Rond 1930 moest Karl Barth vaststellen dat hij in zijn theologische output in een impasse begon te geraken. Hij ging hiervoor te rade bij Anselmus. Het bestuderen van de impasse waar Barth in verkeerde, en de weg die hij wijst in zijn Anselmusboek, is een uiterst actuele aangelegenheid. Hoe verhouden wij ons anno 2021 tot de wegen die Barth en Anselmus wijzen, en hoe denken we als theologen in onze ‘era’ methodisch verantwoord ter zake te kunnen spreken? Daarover gaat deze 39e Barth Conference. 

Al jaren organiseert de PThU in samenwerking met de Vrije Universiteit en de Theologische Universiteit Apeldoorn de internationale “Barth Tagungen” in Nederland. Sinds 2020 is de voertaal in deze “Tagungen” het Engels, en is de naam veranderd in “Barth Conference”. Predikanten en geestelijk verzorgers vormen een belangrijke doelgroep voor deze conferenties.

Tijdens de conferentie zijn er leesgroepen die lezen uit Barths Anselmusboek, of uit het opstel ‘Schicksal und Idee in der Theologie’ . Ook is er gelegenheid tot het indienen van een short paper.                          

  • Over het thema van de conferentie

    Doodlopend spoor
    Rond 1930 moest Karl Barth vaststellen dat hij in zijn theologische output in een impasse begon te geraken. Zeker tien jaren lang had hij er in een tijd 'tussen de tijden' op gehamerd dat theologen vooral steeds zullen moet wachten op het rechte woord, tot God zelf komt en het Woord neemt. Theologen konden er volgens hem slechts op wijzen dat dit gebeuren moet. Maar hebben theologen geen enkele andere taak? Kunnen ze nooit iets bestendigs vertellen over wat God dan te zeggen heeft, wat er in het Woord gebleken is? 

    Ook al bijna tien jaar zocht Barth zich met vallen en opstaan een weg in de dogmatiek. Tweemaal had hij een volledige dogmatische collegereeks gegeven (het zgn. Göttinger Unterricht, met aanpassingen herhaald in Münster), en een eerste aanzet voor een prolegomena-band in de dogmatiek was in 1927 verschenen (Christliche Dogmatik im Entwurf). Maar de weg naar een houdbare manier om inhoudelijk over God te kunnen spreken, was hem nog altijd niet duidelijk. Welke gids kon hem verder helpen?

    Na omwegen langs Luther en Augustinus besloot Barth zich in 1930 in het hol van de leeuw te wagen en te rade te gaan bij de aartsvader van de scholastieke theologie: Anselmus van Canterbury. En uitgerekend bij hem vond hij zo veel duidelijkheid over de weg die hij kon gaan, dat hij na het schrijven van een boek over Anselmus ook de ruimte vond om te beginnen aan zijn levenswerk, de Kirchliche Dogmatik.

    Positieve start
    Dat Barth niet eenvoudig doorging met het hameren op het aambeeld van een nagenoeg negatieve theologie (wij moeten over God spreken, maar vooral: we kunnen het niet) en dat hij zocht naar een inhoudelijk woord (al hebben wij niet de beschikking over God, we moeten over God spreken) had alles te maken met de tijd waarin hij leefde. Begin jaren dertig waren de ontsporingen in de theologie en in de maatschappij zo hevig, dat het weerwerk solide en inhoudelijk moest zijn, om een alternatief te kunnen bieden in de stormen van de tijd. In de leer gaan bij Anselmus was voor Barth geen vrijblijvende intellectuele exercitie, maar een levensnoodzakelijke onderneming om in de jaren die volgden een passend woord, en zelfs een belijdend woord (de Barmer Thesen) te kunnen uitspreken.

    Daarom is het bestuderen van de impasse waar Barth in verkeerde, en de weg die hij wijst in zijn Anselmusboek, een uiterst actuele aangelegenheid. Hoe verhouden wij ons anno 2021 tot de wegen die Barth en Anselmus wijzen, en hoe denken we als theologen in onze ‘era’ methodisch verantwoord ter zake te kunnen spreken? Zo zal deze 39e Barth Conference een zeer bij de tijdse spits krijgen.

    Eerbetoon
    In 2020 verscheen er voor het eerst een Nederlandstalige editie van Barths Anselmusboek, verzorgd door Wessel ten Boom. Op 2 Oktober 2021 overleed hij. Zijn werk heeft aanleiding gegeven tot deze conferentie, en de conferentie mag daarom wel gezien worden als een eerbetoon aan hem en zijn werk.

  • Sprekers

    • Prof. dr. Georg Plasger (Siegen) zal ons inleiden in wat Barth wel en (vooral) niet leerde van Anselmus, met name met betrekking tot de verzoeningsleer.
    • Dr. Timothy Stanley (Newcastle, Australië) zal Barths wending tot Anselmus belichten vanuit de context van filosofische issues uit die tijd (1930) maar ook vanuit centrale filosofische discussies van dit moment.
    • Dr. Juliane Schüz zal het geloofsbegrip in Barths Anselmusboek (Fides quaerens intellectum: Geloof op zoek naar inzicht) analyseren en ook beoordelen vanuit haar eigen praktijk als gemeentepredikant.
  • Doelstelling en doelgroep

    Van harte welkom op deze conferentie zijn predikanten, geestelijk verzorgers, PhD-studenten en studenten die

    • altijd al eens in de theologie van deze kerkvader van de 20e eeuw hebben willen duiken, of er behoefte aan hebbben om dat eindelijk weer eens te kunnen doen;
    • genieten van het samen lezen van fundamentele teksten en het bediscussiëren van belangrijke theologische thema’s in een gemoedelijke en collegiale sfeer;
    • zich verheugen op het ontmoeten van collega’s uit andere hoeken van Europa.
  • Competenties

    Tijdens de conferentie worden de hermeneutische, academische en disciplinaire competentie versterkt.

  • Voorbereiding

    Leesverslag en proposals welkom bij e.vant.slot@pthu.nl
    - leesverslag vóór 4 oktober
    - proposal vóór 15 juli; zie hiervoor ook de Conferentiepagina

  • Opzet

    Het voorlopige programma:

    Woensdag 5 oktober 

    • 14.00 - 15.00: Inloop
    • 16.00 - 18.15: Lezing, discussie, short papers 1/2
    • 19.45 - 21.00: Leesgroepen (start)

    Donderdag 6 oktober 

    • 09.30 - 10.30: Leesgroepen (vervolg)
    • 10.45 - 17.45: Lezing, discussie, leesgroepen (vervolg), short papers 3/4
    • 19.45 - 21.00: Leesgroepen (vervolg)

    Vrijdag 7 oktober

    • 09.30 - 10.30: Leesgroepen (afsluiting)
    • 10.45 - 12.30: Lezing, panel discussie
    • 12.45: Vertrek 
  • Toetsing

    Een positieve beoordeling van het ingeleverde leesverslag of ingediende proposal + aanwezigheid bij de gehele conferentie geeft recht op het certificaat (2 etcs).

  • Literatuur

    Voorbereiding:
    Fides quaerens intellectum (https://www.boekscout.nl/shop2/boek.php?bid=11626

    Conferentie/Leesgroepen
    De literatuur voor de diverse leesgroepen is op dit moment nog niet bekend. 

  • Leesgroepen

    Tijdens de conferentie wordt gewerkt in verschillende leesgroepen. Graag horen wij uw voorkeur voor een van deze groepen Zie bij Aanmelden en Opgave leesgroepen.

    • Leesgroep 1: Parts from Fate and Idea in Theology' (‘Schicksal und Idee in der Theologie) (English spoken)
    • Leesgroep 2: Capita selecta from FQI (Fides Quaerens Intellectum) (English spoken)
    • Leesgroep 3: Capita selecta from FQI (Deutsch sprachig)
    • Leesgroep 4: Capita selecta from FQI (Voertaal Nederlands)
  • Studiebelasting

    2 ECTS

    26 uur literatuurvoorbereiding en leesverslag
    26 uur conferentie

  • Data en locatie

    Woensdag 5 tot en met vrijdag 7 oktober 2022

    Institut für Diakonat und pastorale Dienste
    Überwasserkirchplatz 3
    48143 Münster

  • Kosten

    Voor predikanten die de conferentie willen bijwonen in het kader van de Permanente Educatie worden de kosten van de Conferentie (€575,-) vergoed als zij nog minimaal 2 punten hebben in het aangestuurde deel van de PE. Aanmelding in Osiris verloopt via de aanmeldbutton bovenaan deze pagina. 

    Andere deelnemers kunnen zich aanmelden via de conferentiepagina en daar direct betalen.

  • Aanmelden en opgave leesgroepvoorkeur

    • Aanmelden
      Aanmelden kan tot 24 augustus via de groene knop bovenaan deze pagina.
      Kies in Osiris voor Cursusjaar "2022-2023"
    • Voorkeur leegroep
      Wilt u na aanmelding laten weten naar welke leesgroep uw voorkeur uitgaat?: Voorkeur Leesgroep
      Uw gegevens zullen alleen gebruikt worden voor de juiste verwerking ten behoeve van de Conferentie.
    • Bij annuleren:
      De annuleringsregeling vindt u op de pagina Overige informatie en voorwaarden
  • Organisatie en contact

    De organisatie van de Conferentie is in handen van:

    • prof. dr. Katya Tolstaya (Vrije Universiteit Amsterdam)
    • prof. dr Arnold Huijgen (Theologische Universiteit Apeldoorn)
    • dr Niels den Hertog (Theologische Universiteit Apeldoorn)
    • prof. dr. Edward van 't Slot (Protestanse Theologische Universiteit)

    Voor vragen en contact: e.vant.slot@pthu.nl

Cookies

We vinden het belangrijk om je daar goed over te informeren. Cookies helpen ons je ervaring op onze website te verbeteren. Functionele cookies dragen bij aan een soepel draaiende website. Analytische cookies bieden ons inzicht in hoe gebruikers de website gebruiken. Met marketing-cookies kunnen we je op basis van je websitebezoek gepersonaliseerde inhoud bieden.