Home/actueel/PThU agenda/Vrijheid en gebondenheid in de Joods-Christelijke traditie: een klassieke paradox
28 augustus 2017

Vrijheid en gebondenheid in de Joods-Christelijke traditie: een klassieke paradox

PThU-Zomerconferentie met excursie naar aanleiding van 500 jaar Reformatie. (English version below)

Dagvoorzitters: prof.dr. H.-M. Kirn, prof.dr. A. Merz


Wanneer: Maandag 28 augustus 2017 (Dag van herinnering aan het “Groningse Ontzet” 1672)

Locatie: Filmzaal PThU Groningen, Oude Ebbingestraat 25, 9712 HA Groningen

Kosten: Conferentie: geen, busexcursie € 10,- (ter plekke te voldoen)

Aanmelden: Via formulier hieronder tot uiterlijk 21 augustus

Voertaal: Engels, Nederlands

Onderwerp

“Ein Christenmensch ist ein freier Herr über alle Dinge und niemandem untertan. Ein Christenmensch ist ein dienstbarer Knecht aller Dinge und jedermann untertan.“

“Een christen is een vrije heer over alle dingen, aan niemand onderworpen. Een christen is een dienstvaardige knecht van allen, onderworpen aan allen.”

M. Luther, Von der Freiheit eines Christenmenschen, 1520

De paradoxale relatie tussen "vrijheid" en "gebondenheid", die M. Luther in zijn klassieke verhandeling over christelijke vrijheid van 1520 aankaartte, is een bijbels kernprobleem over metaforisch taalgebruik met grote praktische relevantie. Er is op hele verschillende manieren over gesproken in de geschiedenis van het jodendom en het christendom. Onze conferentie met lezingen en debatten wil de complexe relatie tussen "vrijheid" en "gebondenheid" in historische context belichten en reflecteren op doorlopende uitdagingen.

Twee lezingen zullen worden gewijd aan het bijbelse en rabbijnse gebruik van de metaforen van "vrijheid" en "gebondenheid" en zijn ambivalenties (Merz, Stoutjesdijk). Drie lezingen behandelen specifiek Vroegmoderne Protestantse contexten, beginnend met M. Luther's verhandeling over christelijke vrijheid van 1520 en de implicaties ervan voor de relatie tussen christenen en joden (Kirn), gevolgd door een analyse van het onderwerp in de Vroegmoderne Lutherse politieke ethiek van prinselijk bestuur (König) en afgesloten door bespiegelingen op de debatten binnen radicale protestanten over "Protestantse vrijheid" en verplichte beloftes in de 19e eeuw (Weir). Tenslotte wordt een relevante hedendaagse kwestie in de Nederlandse debatten behandeld: Het zoeken van jonge Nederlandse moslimvrouwen naar religieuze identiteit en vrijheid. M. Luther zal fungeren als een inspirerende gesprekspartner (Werkman).

Programma

9:30 - 10:00       Registratie, koffie

10:00                 Welkom

10:10 - 12.25     Lezingen (30 min plus 10 min vragen/korte debatten)

  • Lezing 1 (10:10-10:50): prof.dr. Annette Merz (PThU): Believers as “Slaves of Christ” and “Freed Persons of the Lord”: Freedom and Servitude as Ambivalent Soteriological Metaphors in the Pauline Tradition
  • Lecture 2 (10:50-11:30): Martijn J. Stoutjesdijk (TST): “For you are my slaves”. Discourse on slavery and freedom in early rabbinic literature

Koffie (11:30-11:45)

  • Lezing 3 (11:45-12:25): prof.dr. Hans-Martin Kirn (PThU): The “Freedom of a Christian”: Servitude of the Jews? M. Luther´s Theology of Christian Freedom and the Question of Religious Tolerance in the 16th Century

12:25 - 13:30    Lunchpauze

13:30 - 15:30    Lezingen

  • Lezing 4 (13:30-14:10): Dr. Christopher König (Ruhr-Universität Bochum): David as Example: Psalm 101 and the Obligations of Princely Rule in Early Modern Lutheran Theology
  • Lecture 5 (14:10-14:50): prof.dr. Todd Weir (RUG): Protestant Freedom and Naturalism: Debates among Religious Radicals in Nineteenth-Century Germany

14:50-15:10     Koffie

15:10-15:50     Publieke lezing: dr. Lieke Werkman (PThU): M. Luther en de vrijheid van een moslima. Over burgerschap, religieuze identiteit en hoofddoeken

16:00-19:00     Bus excursie

Bus excursie

Van 16:00-19:00 uur vindt een bus excursie plaats onder leiding van dr. Gert J. van Klinken (Protestantse Theologische Universiteit) in de omgeving van Groningen, ter herinnering aan het Gronings Ontzet van 28 augustus 1672. Deze excursie is onderdeel van de conferentie, maar kan ook apart gevolgd worden (u kunt een keuze maken in het aanmeldingsformulier).

Het Gronings ontzet wordt jaarlijks op 28 augustus gevierd, ter herinnering aan het einde van de belegering van de stad door de bisschop van Münster, Bernhard van Galen, 1672. De excursie maakt bekend met de historische achtergronden van dit vrijheidsverhaal.

De busrit neemt de route waarlangs Bernard van Galen in 1672 oprukte naar Groningen. Onderweg passeren we de woning van de historicus Johannes Huizinga. Hij heeft gepubliceerd over de vrijheid en de grondslagen daarvan. In Haren bezoeken we de dorpskerk, waar bisschop Van Galen in 1672 zijn hoofdkwartier inrichtte. Aansluitend rijden we naar Midwolde, eveneens een in 1672 door de Munstersen bezette kerk. Hier zien we de absolutistische idealen weerspiegeld (adellijk huis Nienoord), die in een calvinistische context evengoed voorkwamen als in een katholieke: de kansel onder het herengestoelte, een benoemde in plaats van gekozen kerkenraad. 

Voor meer informatie over de excursie zie deze link.

Met bijdragen van

prof.dr. Annette Merz (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen):

Martijn J. Stoutjesdijk (Tilburg School of Catholic Theology)

prof.dr. Hans-Martin Kirn (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen)

Dr. Christopher König (Ruhr-Universität Bochum/Germany)

prof.dr. Todd Weir (Rijksuniversiteit Groningen)

dr. Lieke Werkman (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen)

dr. Gert J. van Klinken (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen)

Aanmelden en kosten

Via kan het formulier onder aan de pagina tot uiterlijk 21 augustus. Aan de conferentie zijn geen kosten verbonden, voor de bus excursie wordt een bijdrage van € 10,- gevraagd (ter plekke te voldoen).

Freedom and Servitude in the Jewish-Christian Tradition: a Classical Paradox

PThU-Summerconference with Excursion on the Occasion of 500 Years Reformation

Chairmen: prof.dr. H.-M. Kirn, prof.dr. A. Merz


When: Mon, 28th August 2017, 10:00-16:00/19:00 (Day of celebrating the Liberation of Groningen in 1672) 

Location: Auditorium PThU Groningen, Oude Ebbingestraat 25, 9712 HA Groningen

Costs: Conferenence: none, bus excursion € 10,- (to pay on the spot)

Registration: Via the form below until August 21st

Conference language: English, Dutch

Subject

“Ein Christenmensch ist ein freier Herr über alle Dinge und niemandem untertan. Ein Christenmensch ist ein dienstbarer Knecht aller Dinge und jedermann untertan.“

"A Christian is a free lord of all, subject to none. A Christian is a dutiful servant of all, subject to all.“

M. Luther, Von der Freiheit eines Christenmenschen, 1520

The paradoxical relationship between “freedom” and “servitude”, addressed by M. Luther in his classical tract on Christian freedom from 1520, is a biblical core issue of metaphorical language usage with high practical relevance. It has been elaborated in the history of Judaism and Christianity in very different ways. Our conference with lectures and debates wants to shed light on the complex relationship between “freedom” and “servitude” in historical contexts and reflect on ongoing challenges.

Two lectures will be dedicated to the biblical and rabbinical usage of the metaphors of “freedom” and “slavery” and its ambivalences (Merz, Stoutjesdijk). Three lectures will deal with specific Early modern Protestant contexts, starting with M. Luthers tract on Christian freedom from 1520 and its implications for the relationship between Christians and Jews (Kirn), followed by an analysis of the subject in Early modern Lutheran political ethics of princely rule (König) and closed by reflections on the debates within radical Protestants on “Protestant freedom” and obligatory creeds in the 19th century (Weir). Finally a relevant contemporary issue in Dutch debates will be addressed: The search of young Dutch Muslim women for religious identity and freedom. M. Luther will function as an inspiring conversation partner (Werkman).

Programme

9:30 - 10:00

Registration, coffee  

10:00

Welcome

10:10 - 12.25 

Lectures (30 min plus 10 min questions/short debates)

Lecture 1 (10:10-10:50):

prof.dr. Annette Merz (PThU): Believers as “Slaves of Christ” and “Freed Persons of the Lord”: Freedom and Servitude as Ambivalent Soteriological Metaphors in the Pauline Tradition

Lecture 2 (10:50-11:30):

Martijn J. Stoutjesdijk (TST): “For you are my slaves”. Discourse on slavery and freedom in early rabbinic literature

Coffee (11:30-11:45)

Lecture 3 (11:45-12:25):

prof.dr. Hans-Martin Kirn (PThU): The “Freedom of a Christian”: Servitude of the Jews? M. Luther´s Theology of Christian Freedom and the Question of Religious Tolerance in the 16th Century

12:25 - 13:30 

Lunch break

13:30 - 15:30

Lectures

Lecture 4 (13:30-14:10):

Dr. Christopher König (Ruhr-Universität Bochum): David as Example: Psalm 101 and the Obligations of Princely Rule in Early Modern Lutheran Theology

Lecture 5 (14:10-14:50:

prof.dr. Todd Weir (RUG): Protestant Freedom and Naturalism: Debates among Religious Radicals in Nineteenth-Century Germany

14:50-15:10

Coffee

15:10-15:50

Public Lecture:

dr. Lieke Werkman (PThU): M. Luther en de vrijheid van een moslima. Over burgerschap, religieuze identiteit en hoofddoeken

16:00-19:00

Bus Excursion


Bus Excursion

From 16:00-19:00 a bus excursion takes place in the vicinity of Groningen in memory of the Siege of Groningen and the victory of august 28th, 1672 . The excursion is led by dr. G.J. van Klinken (PThU). The excursion is part of the conference, but can also be joined separetely (you can select this option in the registration form below).

The Siege of Groningen is celebrated annually on 28 August, in memory of the end of the siege of the city by the bishop of Münster, Bernhard van Galen, 1672. The excursion familiarises participants with the historical backgrounds of this story of freedom.

The bus ride follows the route along which Bernard van Galen advanced to Groningen in 1672. On the way we will pass the house of historian Johannes Huizinga. He has published about freedom and its foundations. In Haren we visit the village church, where Bishop Van Galen founded his headquarters in 1672. Afterwards we drive to Midwolde, also a church occupied by the Munstersen in 1672. Here we will see the absolutistic ideals reflected (Noble's House Nienoord), which appeared in a Calvinist context as well as in a Catholic: the pulpit below the chairs, an appointed instead of an elected church council.

Contributors

prof.dr. Annette Merz (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen):

Martijn J. Stoutjesdijk (Tilburg School of Catholic Theology)

prof.dr. Hans-Martin Kirn (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen)

Dr. Christopher König (Ruhr-Universität Bochum/Germany)

prof.dr. Todd Weir (Rijksuniversiteit Groningen)

dr. Lieke Werkman (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen)

dr. Gert J. van Klinken (Protestantse Theologische Universiteit, locatie Groningen)

Registration and Costs

You can registrer for this event via the form below, until August 21st. Participating in the conference is free of charge. For the excursion we ask for a contribution of € 10,- (to be payed on the spot).  

Aanmeldformulier Zomerconferentie Vrijheid_Gebondenheid

De vragen die zijn aangegeven met een * zijn verplicht.

Aanmeldformulier / Registration Form