Home/PAO/Studiereizen/Blogs studiereizen/Blog Christiane 26 okt.rtd

Concert of herrie?

Even is het bijna stil. Ik kan de krekels horen (of Indiase beestjes met een soortgelijk geluid) en ik hoor de stemmen van spelende kinderen. Ik zit in de avondschemer op de vloer van ons hostel bij het Henry Martyn Institute. Of beter op het balkon? Eigenlijk is het een mix van beiden. Indiase gebouwen hebben naast gesloten kamers meestal ruimtes die open zijn, zonder ramen, of een luik in het dak zodat de sfeer van een binnenhof ontstaat. Ook de koepel waaronder we de dag met een 'devotion' beginnen, rust op zuilen, niet op muren. Binnen en buiten vloeien in elkaar over. De stemmen van buiten dringen steeds naar binnen. Je hoort de vogels, de mensen - en de herrie.

Ook nu is de stilte snel voorbij. Je hoort weer de toeters van de omringende straten. Het verkeer gaat dag en nacht door en wordt steeds begeleid door toeters van alle kanten, een soort communicatiemiddel voor al de auto's, riksha's en motors. Ook geloven is in India verbonden met hard geluid. (Wordt wellicht daarom in oosterse meditaties zo vaak de stilte gezocht?) 

Vanochtend schrok ik, zoals iedere dag, wakker van de Azan, de doordringende islamitische oproep tot gebed voordat de zon opgaat. Ergens in de buurt moet een moskee zijn. Even ergerde ik me eraan. Daaraan kon ook de uitleg over de islam die we op de islamitische universiteit een paar dagen geleden kregen niets veranderen. Maar wel de ontmoeting met de vrouw in de nikab die ik bij het winkelen op een drukke markt van Hyderabad had. "Ma'am you know me" klonk het van achter de gezichtssluier. Ik zag alleen zwart en twee ogen. Maar de sluier ging af en ik herken de studente met wie ik een goed gesprek heb gehad. Zij studeert womenstudies, een masteropleiding op dezelfde islamitische universiteit. En jawel, de studie is feministisch én islamitisch. Een fijne ontmoeting, en wellicht ging de studente nu bidden? Mijn ergernis was weg, ik viel weer in slaap. 

Fonkelende ogen

Inmiddels is het buiten donker geworden. Straks om 7 uur zullen we weer drums en chants horen en een hard geluid dat ik al dagen niet kon plaatsen. Je hoort deze harde geluiden meerdere keren per dag en kunt er niet omheen. Toch luister ik er nu heel anders naar omdat ik hun betekenis ken. Eergisteren waren we met zijn vieren naar de kleine mandir in de buurt gelopen. Dankzij een van onze reisgenoten die Hindi spreekt, kwamen we in gesprek met de oude pandit en zijn jonge leerling en mochten we het ritueel meemaken. De fonkelende ogen van de oude priester staan me voor ogen. Evenzo het enthousiasme waarmee de jonge leerling de verhalen vertelde en uitlegde. Samen wonen zij in de mandir en verzorgen de dienst. Het meest raakte mij zijn uitleg over Radha Krishna en zijn vrouw als vertegenwoordiger van de onvoorwaardelijke liefde van God. Hoe vreemd mij de kleurrijke godsbeelden ook zijn, hun betekenis en de overgave van de jonge man zal ik niet vergeten. Ik weet nu dat het rare geluid een schelp is waarop aan het begin van het ritueel geblazen wordt. En ik zie deze enthousiaste mensen voor me als de drums, klokken en tamboerijnen klinken en de oude teksten gezongen worden.

Verschillen en vergelijkingen

Er zijn zoveel stemmen en geluiden in India, zowel letterlijk als figuurlijk. In de afgelopen dagen werden we soms bijna duizelig van alle informatie en ontmoetingen met mensen van zo veel verschillende religies. Hoewel we vandaag 'thuis' (het voelt voor mij zo!) in het instituut bleven, ging de ontmoeting door. Tijdens de devotion aan het begin van de dag bleven we staan bij 'de naaste' in de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Niemand was meer verbaasd daarna een verhaal over Mohammed te horen dat inhoudelijk aansloot. Hoe anders was dat bij de eerste keer met lezingen uit Bijbel, Koran en Veda! Daarop volgde een boeiende lezing van dr. Raminder Kaur. Zij is arts en kenner van de spiritualiteit van de Sikh. Dankzij haar heldere uitleg kon ik veel meer begrijpen van waar het om gaat in het geloof van Sikhs. Het trof me dat in India gelijktijdig met onze reformatie, een beweging was ontstaan die de kern van de spiritualiteit van Hindus en Moslims bijeen wilde brengen. Hierbij speelde de vertaling van heilige teksten die tot dan toe alleen voor geleerde brahmanen toegankelijk waren, een grote rol. Iedereen moest de teksten kunnen begrijpen en zijn spirituele weg kunnen volgen! Alle nadruk ligt bij de Sikhs op de eenheid van God die het universum omvat en in het binnenste van ieder mens is. Deze waarheid is niet exclusief in hun heilige boek - Guru Granth Sahib - te vinden, maar ook in de andere heilige schriften, inclusief de Bijbel.

Dalit theologie

Na het maken van de groepsfoto met veel lachen, kwam alweer de volgende godsdienst aan de beurt. Rev. Dr. Praveen - socioloog en theoloog – vertelde ons over de (christelijke) Dalit theologie. De meeste christenen in India zijn Dalits, de zogenoemde 'onaanraakbaren'. Het zijn oorspronkelijke inwoners van India die buiten het kastensysteem vallen. Wat een lange geschiedenis van enorme onderdrukking en emancipatie met zich mee brengt. Zij herkennen in het christelijk geloof een God die zelf het lijden ondergaat. De zoektocht naar een Dalit theologie is vrij jong en is gericht op een theologische taal die van de context en de taal van Dalits uitgaat in plaats van geïmporteerde concepten die niet begrepen kunnen worden ("helicopter theologie"). Ook de Bijbel zelf zou specifiek vertaald moeten worden, waarbij oude begrippen - just uit het Oude Testament - nieuwe betekenis kunnen krijgen. Dr. Praveen bracht heel boeiende gedachten ter sprake, beslist iets om theologisch over verder te denken!

In de middag waren we toe aan reflectie in een groepsgesprek. We zullen nog lang bezig zijn om alle indrukken te verwerken. Of de vele stemmen samen kunnen klinken als in een concert? Het lijkt mij het (toegegeven ambitieuze) doel van de interreligieus dialoog. Daar op het balkon in de avondschemer hoorde ik een lied. Onze groep was aan het oefenen voor Devali. Bij dit lichtfeest uit de hindoeïstische traditie doet iedereen mee. Wij zullen zingen: "we share our faith, we share our hope, which we have received from God...".

Geschreven door Christiane Karrer