Home/PAO/PAO Cursusaanbod 2019-2020/Het avondmaal in de dogmatiek - D192004
Cursuscode:
D192004
ECTS:
2
Docenten:
Prof. dr. Wim Moehn (PThU), drs. Hanneke de Pater-Bakker (CHE), prof. dr. Maarten Wisse (PThU).
Kosten:
€ 583,-
Max aantal deelnemers:
20
Onderzoeksgroep:
Beliefs
Wanneer
25 & 26 november 2019
Deadline inschrijving:
11 okt 2019
Aanmelden

Avondmaal als maaltijd: doordenken met klassiekers

Beschrijving

‘No theological theme, not even justification, was more keenly debated in the Reformation era than the meaning of the central Christian rite’ – met deze woorden opent Brian Gerrish het lemma ‘Eucharist’ in The Oxford Encyclopedia of the Reformation (vol. 2, 71). Hoe dienen Jezus’ woorden ‘Dit is mijn lichaam’ gelezen te worden? Anders geformuleerd: hoe is Christus in het sacrament van het avondmaal aanwezig? Het is direct duidelijk dat de brandende vragen van toen, niet meer de grote vragen zijn nu de kerk in de 21e eeuw is terechtgekomen. Een van de vragen die zich nu aan ons opdringen luidt: hoe verhoudt zich de maaltijd van de Heer tot onze gewone maaltijden?

Tijdens deze tweedaagse lezen we enkele klassieke protestantse teksten en een moderne tekst vanuit de vraag hoe het maaltijdaspect in de teksten tot zijn recht komt. We analyseren de teksten aan de hand van de vraag hoe de maaltijd van het avondmaal zich verhoudt tot onze gewone maaltijden.

Op tafel liggen enkele bronteksten van Maarten Luther, Johannes Calvijn en Marten Micron. Daarnaast bestuderen we ook het gedeelte over het avondmaal in het zogenaamde Lima-rapport.  We concentreren ons op de vraag hoe de verschillende auteurs in hun tijd en vanuit hun denkkaders getracht hebben de betekenis van de maaltijd te verwoorden. De inzichten die we opdoen, relateren we aan de hedendaagse context en praktijken waarin de deelnemers werkzaam zijn.

Doelstelling

Na afloop van de cursus

• heeft u (hernieuwd) kennisgemaakt met enkele bronteksten uit de protestantse avondmaalstraditie

• zicht gekregen op het maaltijdkarakter van het avondmaal, zowel binnen traditionele vormen van gemeente-zijn als in hedendaagse, nieuwe vormen van kerk-zijn

• bent u in staat enkele kernmomenten uit de theologie- en liturgiegeschiedenis in gesprek te brengen met uw eigen praktijken met betrekking tot de maaltijd van de Heer. 

Competenties

Hermeneutische bekwaamheid, disciplinaire bekwaamheid (Beliefs),

Toetsing

Van de deelnemers wordt verwacht dat zij van tevoren de literatuur bestuderen en van een gedeelte daarvan een samenvatting maken, voorzien van enkele stellingen en gespreksvragen. Aan de hand van deze stellingen en vragen gaan we tijdens de tweedaagse met elkaar aan het werk.

Zie verder: Toetsing in een cluster.

Cluster

Deze cursus is onderdeel van het cluster Sacramenten: Maaltijd van de Heer

De andere twee cursussen zijn:

Doelgroep

Predikanten die hun kennis van de theologische en liturgische traditie van de kerk willen verdiepen en op zoek zijn naar het verwerken van aspecten van de traditie in hun eigen praktijk.

Aantal studiepunten (ECTS)

 2

Literatuur

(wordt via Blackboard ter beschikking gesteld)

Primair

Martin Luther, Ermahnung zum Sakrament des Leibes und des Blutes unseres Herrn

Joh. Calvijn, Eén met Christus. Een klein traktaak over het heilig avondmaal

Id, Twee preken over 1 Kor. 11:23-32, CO 49, 777-830, vertaald in Het gepredikte woord 6, 90-150

Maarten Micron, De Christelicke Ordinancien (1554) – daaruit het gedeelte over het avondmaal (ed. Dankbaar, pag. 80-105)

Baptism, Eucharist, and Ministry, het zgn. Lima-rapport, WCC 1982 (te vinden op de site https://www.oikoumene.org/; een Nederlandstalige versie is te vinden op https://www.raadvankerken.nl/fman/1480.pdf)

Secundair

W. Janse, ‘Calvin’s Eucharistic Theology: Three Dogma-Historical Observations’, in: Herman J. Selderhuis (ed.), Calvinus sacrarum literarum interpres: Papers of the International Congres on Calvin Research (Reformed Historical Theology Vol. 5) Göttingen 2008, 37-69

Maarten Wisse, ‘Christ’s Presence through the Spirit in the Holy Supper: Retrieving Abraham Kuyper’, in The Spirit is Moving: New Pathways in Pneumatology, red. Gijsbert van den Brink, Eveline van Staalduine, en Maarten Wisse (Leiden: Brill, 2018)

Norman Wirzba, Food & Faith: a Theology of Eating (Cambridge: Cambridge University Press, 2011), 144-178 (‘Eucharistic Table Manners: Eating toward Communion’)