Home/PAO 2019-2020/PAO1718/Gunning en de donkere diepte van de natuur (cluster Omgaan met onze tradities)
Cursuscode:
D-PAO-1718-07B
ECTS:
2
Docenten:
Dr. L. Mietus en dr. T.L. Hettema
Kosten:
€ 575,-
Max aantal deelnemers:
20
Onderzoeksgroep:
Beliefs
Wanneer
17 en 18 mei 2018
Deadline inschrijving:
29 mrt 2017
Aanmelden

Gunning en de donkere diepte van de natuur

Met J.H. Gunning Jr. leren denken over de donkere kant van de werkelijkheid

Docent(en): dr. Theo Hettema en dr. Leo Mietus (Seminarium Bond VEG)                    

De cursus wordt ook verzorgd bij minder dan 15 aanmeldingen (bij minder dan 8 deelnemers gaat de cursus echter niet door).

Beschrijving

Ieder mens komt in aanraking met een donkere kant van de werkelijkheid: vernietiging en chaos die het idee van een ordelijke kosmos weerspreken. Wat kun je als predikant of geestelijk verzorger vanuit het geloof zeggen over de krachten en machten van de natuur? Moet je het tegenover die krachten hebben van een ‘natuurlijke’ menselijke drang tot zelfhandhaving? Of moet je de natuur zien als een ‘slaapwandelaarster’ die zichzelf niet is en waar een andere, ‘geestelijke’ natuur achter ligt? Wat betekent dat dan voor de mens in de draaikolk van de werkelijkheid? Dit zijn vragen waar de 19e-eeuwse predikant en theoloog J.H. Gunning Jr. (1829-1905) zich uitgebreid mee bezig hield. In die omgang ging hij intensief het gesprek aan met denkers (Plato, Spinoza) en dichters (Schiller, Goethe).

Tijdens de cursus lezen we Gunnings boekje over Schillers Taucher, waarin hij het chaotische, donkere en demonische in de natuur peilt. Ook lezen we enkele gedeelten uit Gunnings discussie met het denken van Spinoza over God en de natuur. Verder gaan we aan de slag met Gunnings kijk op de kunst en literatuur van tijdgenoten, waarin zijn visie op de natuur doorklinkt. Dit alles om ons zelf aan het denken te zetten over de peilloze diepte van het leven.

We maken tijdens de cursus gebruik van het derde deel van Gunnings Verzameld Werk, dat in dec. 2015 bij uitgeverij Boekencentrum is verschenen (zie www.jhgunningjr.nl).

De cursus sluit aan bij thema’s uit Gunnings theologie die in PAO-cursussen rond zijn Verzameld Werk dl. 1 en 2 zijn behandeld; de cursus kan echter zelfstandig gevolgd worden.

Doelstelling

Na deze cursus heeft u:

  • zich verdiept in enkele hoofdlijnen van de ethische theologie van Gunning.
  • theologisch gereflecteerd op het thema ‘de donkere kant van de werkelijkheid’, ‘God en de natuur’.
  • een concrete opdracht gerealiseerd om in uw eigen werkkring de behandelde thema’s uit Gunnings werk aan de orde te stellen.

Competenties

(1) Hermeneutische bekwaamheid. Het vermogen om methodisch, bereflecteerd en vernieuwend teksten, tradities, verhalen en praktijken in hun contexten en wisselwerkingen te lezen, te interpreteren, te verstaan en te vertolken en zichzelf hierbij te laten lezen, interpreteren, verstaan en vertolken.

(2) Verbindende bekwaamheid. Het vermogen om in interactionele situaties verbindingen te leggen tussen cultuur en kerk, tussen traditie en dagelijks leven, tussen de plaatselijke kerk en de catholica.

Toetsing 

De deelnemers schrijven een verwerking die relevant is met het oog op hun eigen ontwikkeling of hun werksituatie (essay, artikel, leerprocesverslag, catecheseplan); zij ontvangen van twee andere cursisten feedback hierop; ze verwerken deze feedback in hun stuk en zenden het daarna aan de docenten.

Voor wie deze cursus als onderdeel van het hele cluster ‘theologisch leiding geven’ volgt geldt mogelijk een iets andere vorm van toetsing. Zie ook: Toetsing in een cluster.

Doelgroep

Voor predikanten, kerkelijk, c.q. gemeentelijk werkers uit de Protestantse Kerk en de Bond van VEG.

Voor iedereen die het gesprek wil aangaan met een boeiende theoloog uit de Nederlandse kerkgeschiedenis.

Aantal studiepunten: 2 ECTS.

Literatuur

200 pp. capita selecta uit J.H. Gunning, Verzameld Werk dl. 3 (Zoetermeer: Boekencentrum, 2015). Dit werk dient aangeschaft te worden. Daaruit:

-          Schillers Taucher, GVW 3, 77-115

-          Brieven tegen het Spinoza-standbeeld, GVW 3, 207-210

-          Spinoza en de idee der persoonlijkheid, Inleiding, GVW 3, 211-225, §   6. GVW 3, 240-251 (God en natuur), §   8, GVW 3, 257-263 (persoonlijkheid), § 13, GVW 3, 295-303 (val natuur, Christus), § 15, GVW 3, 311-316 (natuur in God, belang pantheïsme), § 17, GVW 3, 320-326 (naturalisme, Taine, waarde moderne theologie), § 19, GVW 3, 332-343 (optimisme-pessimisme, Goethe)

Het leven der natuur, Blikken II, 1-28 (Deze tekst wordt ter beschikking van de cursisten gesteld.)

•          Andere relevante artikelen en teksten. Deze worden door de docenten ter beschikking gesteld.

Het gaat onder meer om:

-           Gunnings brief over Schillers De strijd met de draak: GLW III, 880vv.

-          De kunst en de geschiedenis van de geboorte des Heeren, Studiën. Theologisch Tijdschrift 1880, 175-190

-          A. de Lange, Een leven in zelfverloochening 1, 147-151 (Gunnings idealiserend realisme)

-          De olmboom van Hirsau, Magdalena 1873, 70-81

Cluster

Deze cursus is onderdeel van het cluster Omgaan met onze tradities. De andere twee cursussen zijn:

U kunt u aanmelden voor het gehele cluster, of voor één of twee losse cursussen uit het cluster. Deelnemers die het gehele cluster volgen hebben voorrang bij inschrijving.