Home/PAO/PAO1617/Gunning en de donkere diepte van de natuur
Cursuscode:
A-PAO-1617-24B
ECTS:
2
Docenten:
Dr. T.L. Hettema en dr. L Mietus
Kosten:
€ 481,-
Onderzoeksgroep:
Beliefs
Wanneer
20 juni, 4 juli 2017 INSCHRIJVING GESLOTEN
Deadline inschrijving:
5 mei 2017
Aanmelden

Gunning en de donkere diepte van de natuur

Met J.H. Gunning Jr. leren denken over de donkere kant van de werkelijkheid

Docent(en): dr. Theo Hettema en dr. Leo Mietus (Seminarium Bond VEG)                         

De cursus wordt ook verzorgd bij minder dan 15 aanmeldingen.

Ieder mens komt in aanraking met een donkere kant van de werkelijkheid: vernietiging en chaos die het idee van een ordelijke kosmos weerspreken. Wat kun je als predikant of geestelijk verzorger vanuit het geloof zeggen over de krachten en machten van de natuur? Moet je het tegenover die krachten hebben van een ‘natuurlijke’ menselijke drang tot zelfhandhaving? Of moet je de natuur zien als een ‘slaapwandelaarster’ die zichzelf niet is en waar een andere, ‘geestelijke’ natuur achter ligt? Wat betekent dat dan voor de mens in de draaikolk van de werkelijkheid? Dit zijn vragen waar de 19e-eeuwse predikant en theoloog J.H. Gunning Jr. (1829-1905) zich uitgebreid mee bezig hield. In die omgang ging hij intensief het gesprek aan met denkers (Plato, Spinoza) en dichters (Schiller, Goethe).

Tijdens de cursus lezen we Gunnings boekje over Schillers Taucher, waarin hij het chaotische, donkere en demonische in de natuur peilt. Ook lezen we enkele gedeelten uit Gunnings discussie met het denken van Spinoza over God en de natuur. Verder gaan we aan de slag met Gunnings kijk op de kunst en literatuur van tijdgenoten, waarin zijn visie op de natuur doorklinkt. Dit alles om ons zelf aan het denken te zetten over de peilloze diepte van het leven.

We maken tijdens de cursus gebruik van het derde deel van Gunnings Verzameld Werk, dat in dec. 2015 bij uitgeverij Boekencentrum is verschenen (zie www.jhgunningjr.nl).

De cursus sluit aan bij thema’s uit Gunnings theologie die in PAO-cursussen rond zijn Verzameld Werk dl. 1 en 2 zijn behandeld; de cursus kan echter zelfstandig gevolgd worden.

Doelstelling

Na deze cursus heeft u:

  • zich verdiept in enkele hoofdlijnen van de ethische theologie van Gunning.
  • theologisch gereflecteerd op het thema ‘de donkere kant van de werkelijkheid’, ‘God en de natuur’.
  • een concrete opdracht gerealiseerd om in uw eigen werkkring de behandelde thema’s uit Gunnings werk aan de orde te stellen.

Competenties

(1) Hermeneutische bekwaamheid. Het vermogen om methodisch, bereflecteerd en vernieuwend teksten, tradities, verhalen en praktijken in hun contexten en wisselwerkingen te lezen, te interpreteren, te verstaan en te vertolken en zichzelf hierbij te laten lezen, interpreteren, verstaan en vertolken.

(2) Verbindende bekwaamheid. Het vermogen om in interactionele situaties verbindingen te leggen tussen cultuur en kerk, tussen traditie en dagelijks leven, tussen de plaatselijke kerk en de catholica.

Toetsing

a)      Aanwezigheid en actieve deelname tijdens de cursusdagen.

b)      Tussen de cursusdagen in en na de cursusdagen opdrachten via Blackboard. De afrondende opdracht na de cursus  wordt via reacties op Blackboard onderling aangescherpt en beoordeeld.  

Doelgroep

  • Voor predikanten, kerkelijk, c.q. gemeentelijk werkers uit de Protestantse Kerk en de Bond van VEG.
  • Voor iedereen die het gesprek wil aangaan met een boeiende theoloog uit de Nederlandse kerkgeschiedenis.

Aantal studiepunten: 2.

Voor wie dat wil is er de mogelijkheid het aantal studiepunten uit te breiden met 0,5 door in overleg met de docenten extra teksten uit Gunnings Verzameld Werk dl. 3 te bestuderen en daarover een leesverslag te schrijven.

Literatuur

200 pp. capita selecta uit J.H. Gunning, Verzameld Werk dl. 3 (Zoetermeer: Boekencentrum, 2015). Dit werk dient aangeschaft te worden. Daaruit:

  • Schillers Taucher, GVW 3, 77-115
  • Brieven tegen het Spinoza-standbeeld, GVW 3, 207-210
  • Spinoza en de idee der persoonlijkheid, Inleiding, GVW 3, 211-225, §   6. GVW 3, 240-251 (God en natuur), §   8, GVW 3, 257-263 (persoonlijkheid), § 13, GVW 3, 295-303 (val natuur, Christus), § 15, GVW 3, 311-316 (natuur in God, belang pantheïsme), § 17, GVW 3, 320-326 (naturalisme, Taine, waarde moderne theologie), § 19, GVW 3, 332-343 (optimisme-pessimisme, Goethe)

Het leven der natuur, Blikken II, 1-28 (Deze tekst wordt ter beschikking van de cursisten gesteld.)

  • Andere relevante artikelen en teksten. Deze worden door de docenten ter beschikking gesteld.

Het gaat onder meer om:

  • Gunnings brief over Schillers De strijd met de draak: GLW III, 880vv.
  • De kunst en de geschiedenis van de geboorte des Heeren, Studiën. Theologisch Tijdschrift 1880, 175-190
  • A. de Lange, Een leven in zelfverloochening 1, 147-151 (Gunnings idealiserend realisme)
  • De olmboom van Hirsau, Magdalena 1873, 70-81