PThU - Protestantse Theologische Universiteit

algemeen | onderzoek | publicaties | curriculum vitae

prof.dr. R. Roukema

Publications

Forthcoming
Books
Editing of books
Scholarly articles and professional publications
Popularizing articles
Review articles
Interviews

Forthcoming / Binnenkort te verschijnen

“Jesus Tradition in Early Patristic Writings”, in T. Holmén, S.E. Porter (eds), Handbook for the Study of the Historical Jesus 3, Leiden 2009
“Paul’s Admonitions on Idol Offerings (1Cor. 8 and 10) in Patristic Interpretation”, Studia Patristica
“Jesus, Gnosis, and the Church”, in T. Holmén (ed.), Jesus in Continuum, Tübingen
“Patristic Interpretation of Micah: Micah read as a book about Christ”, in W. Kraus, M. Karrer (eds), Proceedings of the Wuppertal Conference on the Septuagint, Tübingen
“Le monothéisme de l’Évangile de Marc”, in E. Bons, Th. Legrand (eds), Ouvrage collectif sur le monothéisme, Paris
“Corinthians, First Epistle to the. II. Christianity”, in Encyclopedia of the Bible and its Reception, Berlin / New York

Books / Boeken

Gnosis en geloof in het vroege christendom. Een inleiding tot de gnostiek, Zoetermeer 1998, tweede druk / second edition 2004 (215 pp.) Translation: Gnózis és hit a korai keresztyénségben. Bevezetés a gnoszticizmusba, Kolozsvár [Cluj]: Exit Kiadó 2009 (translated by Lehel Tunyogi; 183 pp.)
Jesus, Gnosis and Dogma, London 2010 (translated by Saskia Deventer-Metz; 231 pp.)
Jezus, de gnosis en het dogma, Zoetermeer 2007 (294 pp.)
Het Evangelie van Thomas. Met de Koptische en Griekse teksten (Ad Fontes 2), Zoetermeer 2005 (96 pp.)
Gnosis and Faith in Early Christianity. An Introduction to Gnosticism, London / Harrisburg 1999 (translated by John Bowden; 212 pp.)
Gnosis en geloof in het vroege christendom. Een inleiding tot de gnostiek, Zoetermeer 1998, tweede druk 2004 (215 pp.)
Clemens van Alexandrië, Het gebed van de gnosticus en andere teksten. Een keuze uit Stromateis boek VII. Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien (Sleutelteksten in godsdienst en theologie 21), Zoetermeer 1997 (68 pp.)
De uitleg van Paulus’ eerste brief aan de Corinthiërs in de tweede en derde eeuw, Kampen 1996 (303 pp.)
The Diversity of Laws in Origen’s Commentary on Romans, Amsterdam 1988 (diss. VU; 117 pp.)

Editing of books / Redactie van boeken

(met Klaas Spronk) Over God (De Bijbel: teksten en thema’s in beeld 6), Zoetermeer 2007 (208 pp.)
(with Bert Jan Lietaert Peerbolte, Klaas Spronk, Jan-Wim Wesselius) The Interpretation of Exodus. Studies in Honour of Cornelis Houtman (Contributions to Biblical Exegesis and Theology 44), Leuven 2006 (317 pp.)
Het andere christendom. De gnosis en haar geestverwanten, Zoetermeer 2000 (156 pp.)

Scholarly articles and professional publications in journals and books /
Wetenschappelijke artikelen en vakpublicaties in tijdschriften en boeken

“Origen’s Interpretation of 1 Corinthians 15”, in T. Nicklas, A. Merkt, J. Verheyden (eds), Gelitten Gestorben Auferstanden. Passions- und Auferstehungstraditionen im antiken Christentum, Tübingen 2010, 329-342
"Integratie en afzondering in het vroege christendom", Kerk en Theologie 60 (2009), 317-325
“Onze geliefde broeder Paulus (2 Petrus 3:15)”, Kerk en Theologie 60 (2009), 194-196
“Jezus in gebed”, Kerk en Theologie 59 (2008), 301-309
“Early Christianity and Magic”, Annali di Storia dell’ Esegesi 24 (2007), 367-378
“Jezus als de HEER in de evangeliën van Marcus en Johannes”, in Klaas Spronk, Riemer Roukema (red.), Over God (De Bijbel: teksten en thema’s in beeld 6), Zoetermeer 2007, 95-110, 197-200
“Hoe anders is het Judas-evangelie?”, Schrift 232 / 39,4 (augustus 2007), 120-124
“Het vroege christendom en magie”, in Bert Jan Lietaert Peerbolte (red.), De magische wereld van de bijbel (De Bijbel: teksten en thema’s in beeld 5), Zoetermeer 2007, 113-126
“De Messias aan Gods rechterhand”, in: G.C. den Hertog, S. Schoon (red.), Messianisme en eindtijdverwachting bij joden en christenen, Zoetermeer 2006, 92-107
“De nieuwtestamentische canon – wat er wel en niet in kwam”, Herademing 14,52 (juni 2006), 27-32
“Het tranendal in de Bijbel”, Kerk en Theologie 57 (2006), 2-4
“Une église ancienne à Meguiddo”, Revue d’Histoire et de Philosophie Religieuses 86 (2006), 389-395
“Een oude kerkvloer in Megiddo”, Theologisch Debat 3,1 (2006), 28-32
“Jesus and the Divine Name in the Gospel of John”, in: G. H. van Kooten (ed.), The Revelation of the Name YHWH to Moses. Perspectives from Judaism, the Pagan Graeco-Roman World, and Early Christianity (Themes in Biblical Narrative 9), Leiden 2006, 207-223
“The veil over Moses’ face in patristic interpretation”, in: Riemer Roukema et al. (eds), The Interpretation of Exodus. Studies in Honour of Cornelis Houtman (Contributions to Biblical Exegesis and Theology 44), Leuven 2006, 237-252
“Irenaeus en Origenes over de opstanding der doden”, Interpretatie 13,4 (mei 2005), 21-23
“Irenaeus en Origenes over de opstanding der doden”, Kerk en Theologie 56 (2005), 86-96
“L’interprétation patristique de quelques mots hébraïques de la Septante”, in J. Joosten, Ph. Le Moigne (dir.), L’apport de la Septante aux études sur l’antiquité, Paris 2005, 269-288
“Paul’s Rapture to Paradise in Early Christian Literature”, in A. Hilhorst, G. H. van Kooten (eds), The Wisdom of Egypt. Jewish, Early Christian, and Gnostic Essays in Honour of Gerard P. Luttikhuizen (Ancient Judaism and Early Christianity 59), Leiden 2005, 267-283
“Teaching newer insights in Biblical Theology”, in Sándor Fazakas, R. Ruard Ganzevoort (eds), Teaching Theology. Papers of a Working Conference Theological University Kampen, Debreceni Református Hittudományi Egyetem, Kampen 2004, 42-46
“Paulus in de verdediging. (Valse) beschuldiging in de Tweede Brief aan de Korintiërs”, in C. Houtman (red.), De leugen regeert. Valse beschuldiging in de Bijbel en de wereld van de Bijbel, Kampen 2004, 156-173
“De oorsprong van het Kwaad volgens Origenes en zijn bronnen”, in: Bert Jan Lietaert Peerbolte, Eibert Tigchelaar (red.), Kennis van het Kwaad. Zeven visies uit jodendom en christendom (De Bijbel: teksten en thema’s in beeld 3), Zoetermeer 2004, 103-120, 167-170
“Godsdienst en protestantse theologie in Frankrijk”, Interpretatie 12,2 (maart 2004), 25-27
“Transmigration of Souls”, in J. M. McGuckin (ed.), The Westminster Handbook to Origen, Louisville / London, 2004, 205-207
“Souls”, in J. M. McGuckin (ed.), The Westminster Handbook to Origen, Louisville / London, 2004, 201-202
“Law of Nature”, in J. M. McGuckin (ed.), The Westminster Handbook to Origen, Louisville / London, 2004, 140-141
“Sola Fide and Sola Gratia in Early Christianity”, in P. N. Holtrop, F. de Lange, R. Roukema (eds), Passion of Protestants, Kampen 2004, 27-48
“Herman Ridderbos’s Redemptive-Historical Exegesis of the New Testament”, Westminster Theological Journal 66 (2004), 259-273
“Heilshistorische exegese. Herman Ridderbos”, in J. van Gelderen, C. Houtman (red.), Profiel. Theologiebeoefening Kampen 1970-1990, Kampen 2004, 53-70
“La tradition apostolique et le canon du Nouveau Testament”, in A. Hilhorst (ed.), The Apostolic Age in Patristic Thought (Supplements to Vigiliae Christianae 70), Leiden 2004, 86-103
“The Good Samaritan in Ancient Christianity”, Vigiliae Christianae 58 (2004), 56-74
“De wijnstok sorec en het gebruik van Hebreeuwse woorden in het vroege christendom”, in J.W. Wesselius (red.), Een handvol koren. Opstellen van enkele vrienden bij het vertrek van Dr. F. Sepmeijer van de Theologische Universiteit Kampen, Kampen 2003, 46-50
“Les anges attendant les âmes des défunts: une comparaison entre Origène et quelques gnostiques”, in L. Perrone, P. Bernardino, D. Marchini (eds), Origeniana Octava. Origen and the Alexandrian Tradition, Leuven 2003, 367-374
“De belijdenis van Christus’ nederdaling ter helle als antwoord op een levensvraag”, in M. Barnard, L.J. van den Brom, F. de Lange (red.), Protestants geloven bij bijbel en belijdenis betrokken, Zoetermeer 2003, 83-93
“La résurrection des morts dans l’interprétation origénienne de 1 Corinthiens 15”, in J. M. Prieur (dir.), La résurrection chez les Pères (Cahiers de Biblia Patristica 7), Strasbourg 2003, 161-177
“L’origine du mal selon Origène et dans ses sources”, Revue d’Histoire et de Philosophie Religieuses 83 (2003), 405-420
“De nieuwtestamenticus als theoloog. Antwoord aan Johan Vos”, Gereformeerd Theologisch Tijdschrift 103 (2003), 112-117
“Christendom en reïncarnatie in de eerste eeuwen”, in A. Mak, O. Sondorp (red.), In ’s hemels naam. Dialoog tussen oud en nieuw geloof, Zoetermeer 2003, 110-119
De studie van het Nieuwe Testament als theologische discipline. Over exegese en hermeneutiek (Kamper Oraties 22), Kampen 2003 (inaugural lecture; 22 pp.)
“Le Fils du Très-Haut. Sur les anges et la christologie”, Etudes Théologiques et Religieuses 77 (2002), 343-357
“La transcendance et la proximité de Dieu dans le christianisme ancien”, Revue d’Histoire et de Philosophie Religieuses 82 (2002), 15-31; also in Studia Loviciensia 4 (2002), 149-164
“De Barmhartige Samaritaan in de oude kerk”, in C. Houtman, L.J. Lietaert Peerbolte (red.), Joden, christenen en hun Schrift. Een bundel opstellen aangeboden bij het afscheid van C.J. den Heyer, Baarn 2001, 59-73
“Het gebruik en de uitleg van de bijbel in de eerste eeuwen van het christendom” in E. Eynikel e.a. (red.), Internationaal commentaar op de Bijbel I, Kampen 2001, 96-112
“2 Korintiërs 10:17”, “2 Korintiërs 11:14”, “2 Korintiërs 12:9”, “2 Korintiërs 13:5”, in A. Noordegraaf, A. van Harten-Tip, E.R. Jonker, (red.), Postille 2001-2002, Zoetermeer 2001, 130-140
“De exegese van de Schrift en de gereformeerde confessie. Een benadering vanuit de Griekse kerkvaders”, in R.H. Reeling Brouwer (red.), Confessie en praktijk (Kamper Oraties 16), Kampen 2001, 11-18
“De christelijke gemeente in het Nieuwe Testament: ideaal en werkelijkheid”, in Jan B.G. Jonkers, Joke Bruinsma-de Beer (red.), Gemeente gewogen. Theologen in gesprek over de kerkelijke gemeente, Kampen 2000, 35-46
“De Zoon van de Allerhoogste. Over engelen en de christologie”, Gereformeerd Theologisch Tijdschrift 100 (2000), 174-183
“De doorwerking van Paulus in 1 Clemens en in christelijke geschriften uit de tweede eeuw”, Analecta Bruxellensia 5 (2000), 113-128
“Gnosis in het Evangelie volgens Filippus”, in Riemer Roukema (red.), Het andere christendom. De gnosis en haar geestverwanten, Zoetermeer 2000, 13-31
“Inleiding”, in Riemer Roukema (red.), Het andere christendom. De gnosis en haar geestverwanten, Zoetermeer 2000, 7-12
“Origenes over het bidden”, Herademing 8,2 (2000), 29-32
“Studies about the Alexandrian Tradition in the Dutch Language”, Adamantius. Notiziario del Gruppo Italiano di Ricerca su « Origene e la tradizione alessandrina » 6 (2000), 98-108
“Een papyrusvondst in de pers”, Interpretatie 8,5 (juli 2000), 24-25
“A kereszt hatalma (Gondolatok az 1 Kor 1–2-ről)” [The power of the cross. Reflections on 1 Cor. 1-2; translated by Lehel Tunyogi], Református Szemle 92 (1999), 302-304
“Die Liebe kommt nie zu Fall” (1 Korinther 13,8a) als Argument des Origenes gegen einen neuen Abfall der Seelen von Gott”, in W. Bienert, U. Kühneweg (eds), Origeniana Septima. Origenes in den Auseinandersetzungen des 4. Jahrhunderts, Leuven 1999, 15-23
“Jezus’ onderdompeling volgens Lucas 12,50 en Psalm 69”, in C.J. den Heyer (red.), Tussen katheder en kansel. Egbert de Vries – 65 jaar. Een bundel artikelen voor een origineel en eigenzinnig theoloog, Kampen 1998, 74-80
“Steiners christologie”, Interpretatie 6,5 (juli 1998), 24-25
“Waarom het Nieuwe Testament?”, Communiqué 13,1 (1996), 24-29
“Ambt, bediening en charisma”, Parakleet 16,58 (1996), 23-25
“Wat baat ons de patristiek?”, Communiqué 11,4 (juni 1995), 35-42
“La prédication du Christ crucifié (1 Corinthiens 2,2) selon Origène”, in G. Dorival, A. Le Boulluec (dir.), Origeniana Sexta. Actes du Colloquium Origenianum Sextum Chantilly, 30 août – 3 septembre 1993, Louvain 1995, 523-529
“Het kerkelijk gesprek met de Charismatische Werkgemeenschap”, Bulletin voor Charismatische Theologie 35 (1995), 22-36
“De gnostische Jezus contra de joodse Schepper”, Interpretatie 2,8 (december 1994), 24-26
“Het zelfbewustzijn van een bespotte minderheid. De receptie en uitleg van 1 Kor. 1:26-28 in de tweede en derde eeuw”, in F. de Lange (red.), Geloven in de minderheid? Een bundel opstellen ter gelegenheid van het 140-jarig bestaan van de Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken te Kampen, Kampen 1994, 37-52
“Romeinen 13,1-7 in de eerste vier eeuwen”, Kabats 7,4 (april 1994), 15-17
“New Age en gnostiek”, in Ries Maaswinkel, Yolanda Voorhaar (red.), Hier beneden is het. Beschouwingen over geloof in New Age, Baarn 1993, 87-106
“Origenes”, Kabats 6,3 (februari 1993), 5-7
“Reïncarnatie in de oude kerk”, Gereformeerd Theologisch Tijdschrift 92 (1992), 199-218; 93 (1993), 33-56
“Van wonderen gesproken”, Bulletin voor Charismatische Theologie 24 (1989), 2-13
“Žydai Lietuvoje” [The Jews in Lithuania; translated by Rasa Asminavičiūtė], Naujasis Židinys 1991, 20-25
“Origenes’ visie op de rechtvaardiging volgens zijn Commentaar op Romeinen”, Gereformeerd Theologisch Tijdschrift 89 (1989), 94-105
“Jews and Gentiles in Origen’s Commentary on Romans III 19-22”, in L. Lies (ed.), Origeniana Quarta. Die Referate des 4. Internationalen Origeneskongresses (Innsbruck, 2.-6. September 1985) (Innsbrucker Theologische Studien 19), Innsbruck / Wien 1987, 21-25
“De tale Kanaäns”, Kerk en Theologie 38 (1987), 265-269

Popularizing articles / Populariserende artikelen

“De Nieuwe Bijbelvertaling goedgekeurd?”, Protestantse Kerkbode (Groningen) 27 maart 2010 en Geandewei 2 april 2010
“Gnosis en het Nieuwe Testament”, in A.H. van de Kamp e.a. (red.), NBV Studiebijbel. De Nieuwe Bijbelvertaling met uitleg, achtergronden en illustraties, Heerenveen 2008, 2075-2076
“De studie van het Nieuwe Testament”, Ouderlingenblad 85,977 (december 2007), 16-19
“Epifanie: tegenhanger van het Kerstfeest”, Credo 34,1 (januari 2007), 6-7
“Thomas in discussie”, Reflectie. Tijdschrift voor religie en spiritualiteit 3,4 (winter 2006), 1
“Judas goed voor kennis van gnostiek”, Centraal Weekblad 6 oktober 2006, 11
“Wat te denken van het Evangelie van Judas”, Friesch Dagblad 22 september 2006
“Evangelie van Judas is historisch onbetrouwbaar”, Nederlands Dagblad 23 september 2006
“Het Evangelie van Thomas en Jezus”, Reflectie. Tijdschrift voor religie en spiritualiteit 2,3 (zomer 2006), 8-10
“Jezus’ relatie met Judas”, Koornmarkt 3,2 (juli 2006), 4-6
“De Kronieken van Narnia en de Bijbel”, Koornmarkt 3,1 (april 2006), 11-13
“Verklaar Judas-evangelie niet meteen heilig”, Trouw 12 april 2006
“Christus heeft voor ons geleden”, Credo 33,3 (maart 2006), 8-12
“Antichrist”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 63
“Apocriefen”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 84-85
“Apostel”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 86
“Beëlzebub”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 161
“Bergrede”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 176-177
“Canon”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 277-278
“Evangelie”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 530
“Farizeeër”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 558
“Farizeïsme”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie I, Kampen 2005, 558
“Heilsgeschiedenis”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie II, Kampen 2005, 766-768
“Jezus”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie II, Kampen 2005, 891-894
“Johannes”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie II, Kampen 2005, 902-904
“Oergemeente”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie II, Kampen 2005, 1332
“Paulus”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie III, Kampen 2005, 1398-1400
“Schriftbeschouwing”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie III, Kampen 2005, 1616
“Schriftgezag”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie III, Kampen 2005, 1616-1617
“Schriftkritiek”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie III, Kampen 2005, 1617
“Typologie”, in G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie III, Kampen 2005, 1772
“Andere bronnen dan de bijbel?”, Ouderlingenblad 83,953 (oktober 2005), 7-10
“Het evangelie van Judas de Tweeling”, Open Deur 28,9 (september 2004), 6-7
“Met mystieke kennis de engelen te slim af”, Volzin 2,23 (21 november 2003), 30-32
“Eindtijd in het Nieuwe Testament”, Centraal Weekblad 21 november 2003, 13
“Is het evangelie van Johannes antisemitisch?”, Centraal Weekblad 28 maart 2003, 13
“Mit jelent az, hogy “protestans”?” [What does the term “protestant” mean? ; translated by Lehel Tunyogi], Üzenet 12,20 (15 oktober 2001), 5
“Reïncarnatiegedachte niet christelijk”, Centraal Weekblad 9 november 2001, 13
“De God die liefde is”, Communiqué 16,2-4 (juli 2000), 8-13
“De gave van genezing”, Open Deur 22,5 (mei 1998), 12-13
“Concilies van vroege kerk wezen reïncarnatie wel af”, Trouw 3 mei 1995
“Bidden met kerkvader Origenes”, Centraal Weekblad 4 juni 1993, 12
“Om de toekomst van de christelijke gemeente”, Parakleet 13,46 (1993), 9-13; ook in Bulletin voor Charismatische Theologie 31 (1993), 9-15
“Niet om de vorm, maar om de inhoud”, Trouw 28 oktober 1992
“Geestelijk of verheerlijkt lichaam?”, Centraal Weekblad 17 april 1992, 17
“Origenes’ cyclus van werelden”, Centraal Weekblad 6 maart 1992, 12
“Reïncarnatie en christendom”, Centraal Weekblad 28 februari 1992, 5
“Protestanten in Litouwen”, Ouderlingenblad 69,798 (september 1991), 21-25
“Selectief gebruik bronnen oude kerk”, in Geloof het of niet (uitgave dagblad Trouw), Amsterdam 1991, 13
“De weg naar Taizé”, Ouderlingenblad 65,758 (januari 1988), 25-29
“Hoe kieze wy? Preek oer Genesis 25:19-34”, in Streamen fan libben wetter, Hallum 1985, 98-106

Review articles on / Recensie-artikelen over:

Boele P. Ytsma, Van de kaart. Manifest van een gepassioneerde twijfelaar, Zoetermeer 2009, Idea. Gemeenteopbouwblad van de Evangelische Alliantie 30, 6 (december 2009), 20-21
Thomas P. Scheck, Origen and the History of Justification. The Legacy of Origen’s Commentary on Romans, Notre Dame, Ind. 2008, Vigiliae Christianae 64 (2010), 197-200
K.L. Gaca, L.L. Welborn, Early Patristic Readings of Romans: Vigiliae Christianae 63 (2009), 409-411
F. Kruize, Goddelijke vrijheid. Een heilzame weg: Nederlands Dagblad 5 juni 2009, 4
P. Oussoren, R. Dekker, Buiten de Vesting. Een woord-voor-woord vertaling van alle deuterocanonieke en vele apocriefe boeken: Centraal Weekblad 23 januari 2009, 11
“Het Evangelie van Judas (vervolg)”, Kerk en Theologie 60 (2009), 77-80
Joseph Blenkinsopp, Opening the Sealed Book: Interpretations of the Book of Isaiah in Late Antiquity, Grand Rapids 2006, Review of Biblical Literature 2007/12
Jacob Slavenburg, Het graf van Jezus. Het mysterie van de tombe van Jezus, Maria Magdalena en Judas, Zutphen 2007, Nederlands Dagblad 28 september 2007
Christian Uhrig, ““Und das Wort ist Fleisch geworden”. Zur Rezeption von Joh 1, 14a und zur Theologie der Fleischwerdung in der griechischen vornizänischen Patristik, Münster 2004, Adamantius 13 (2007), 581-584
“Het Evangelie van Judas” [vier boeken over…], Kerk en Theologie 58 (2007), 78-81
Bernhard Mutschler, Das Corpus Johanneum bei Irenäus von Lyon, Tübingen 2006, Review of Biblical Literature 2007/6
Judith L. Kovacs, 1 Corinthians: Interpreted by Early Church Commentators, Grand Rapids 2005, Review of Biblical Literature 2006/9
Esther de Boer, De geliefde discipel. Vroegchristelijke teksten over Maria Magdalena, Zoetermeer 2006, Friesch Dagblad 12 augustus 2006
Piet van Veldhuizen, Geef mij te drinken: Johannes 4, 4-42 als waterputverhaal, Zoetermeer 2004, Review of Biblical Literature 2006/5
Jacob Slavenburg, Willem Glaudemans, De Nag Hammadi-geschriften, Deventer 2004, Centraal Weekblad 14 januari 2004, 11
Le sauveur et l’économie du salut chez les gnostiques (IIe-Ve s.) (Mélanges de Science Religieuse 55,2), Lille 1998, Bibliotheca Orientalis 59,506 (2004), 611-612
J.C. Bette, G. van den Brink, A.W. Zwiep (red.), Studiebijbel 1, Veenendaal 2003, Kerk en Theologie 54 (2003), 366-369
G.P. Luttikhuizen, De veelvormigheid van het vroegste christendom, Delft 2002, Centraal Weekblad 10 januari 2003, 7
A.F.J. Klijn, Apocriefe handelingen van de apostelen, Baarn 2001, en Anne Jensen, Tekla, de vrouwelijke apostel, Baarn 2001, Centraal Weekblad 18 mei 2001, 11
Roy Porter, De verloren Bijbel, Baarn / Tielt 2002, Centraal Weekblad 3 mei 2002
William Tabbernee, Montanist Inscriptions and Testimonia, Macon 1997, Bibliotheca Orientalis 57,5-6 (2000), 688-690
Etienne Trocmé, De vroege jaren van het christendom, Zoetermeer 1999, Friesch Dagblad 4 maart 1999
“Boeken over Korintiërs”, Interpretatie 5,1 (januari 1997), 18-19
H.M. Kuitert, Het algemeen betwijfeld christelijk geloof, Baarn 1992, Ouderlingenblad 70,811 (november 1992), 8-12

Interviews

“Spannende onzin over Jezus”, Friesch Dagblad / Sneinspetiele 9 februari 2008
“‘Hoge’ Jezus past in joodse traditie”, Trouw 4 januari 2008
“Jezus geen gnosticus, maar de Messias”, Reformatorisch Dagblad 3 januari 2008
“‘Geheimzinnige gnostiek-Jezus is onhistorisch’”, Trouw 24 april 2006
“‘God is meer dan we kunnen bedenken’”, Nederlands Dagblad 27 juli 2002